Uchwała Nr ZO/011/26u z dnia 14 stycznia 2026 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/262/25

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, w składzie:

 

• Beata Dziwulska- członkini
• Igor Kaleński – członek
• Elżbieta Kondzioła – przewodnicząca

na posiedzeniu w dniu 14 stycznia 2026 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/262/25 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Auchan Polska sp. z o.o. z siedzibą w Piasecznie w sprawie reklamy stacji paliw Auchan,

postanawia

 

skargę uwzględnić.

 

Uzasadnienie

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Auchan Polska sp. z o.o. z siedzibą w Piasecznie (dalej także: „Skarżona”) stosowała przekaz niezgodny z zasadami etyki.

 

Zgodnie ze skargą:

 

W pewnym momencie w treści reklamy pojawiają się dźwięki klaksonu samochodowego

 

W reklamie pojawiają się w pewnym momencie odgłosy klaksonu samochodowego, gdy reklama jest emitowana w radiu powoduje to realne zagrożenie w ruchu drogowym, łudząco przypominając prawdziwy środek ostrzegawczy, mogąc dezorientować kierowcę, w wyniku czego może dojść do sytuacji niebezpiecznej.

 

Na podstawie treści skargi przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający normy Kodeksu Etyki Reklamy wywiedzione w szczególności z postanowienia art. 2 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Art. 2

1. Działania objęte postanowieniami Kodeksu będą wykonywane z należytą starannością, zgodnie z

dobrymi obyczajami, prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej oraz zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji.

[…]

 

Skarżona, w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, przedstawiła stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 22 grudnia 2025 r. i wyraziła wolę uczestnictwa w postępowaniu przed KER.

 

Skarżona wskazała, że swoje działania reklamowe prowadzi z należytą starannością, w poszanowaniu dobrych obyczajów, zasad odpowiedzialności społecznej oraz uczciwej konkurencji. Skarżony przekaz został przygotowany i opublikowany, jak wskazała Skarżona, w przekonaniu, że jego treść pozostaje zgodna z powszechnie przyjętymi normami etycznymi i nie miał na celu wprowadzania konsumentów w błąd czy naruszania ich wrażliwości bądź interesów. W ocenie Skarżonej przeciętny konsument mógł prawidłowo odczytać znaczenie konwencji reklamowej.

 

Skarżona podjęła jednocześnie niezwłoczną decyzję o usunięciu z reklamy efektu dźwiękowego klaksonu i wprowadzeniu nowej wersji spotu. Działanie to miało charakter prewencyjny i dowodzi, w ocenie Skarżonej, jej najwyższej staranności w zakresie kształtowania komunikatów reklamowych.

 

Mając na względzie powyższe, Skarżona wniosła o uznanie skargi za bezzasadną.

Obecne na posiedzeniu w dniu 14 stycznia 2025 roku przedstawicielki Skarżonej poparły przedstawione stanowisko w sprawie.

 

Zespół Orzekający ustalił, co następuje.

 

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że przekaz miał formę reklamy radiowej. Miejsce, data i godzina emisji wskazane przez Skarżącego to stacja radiowa TOK FM, dnia 15 listopada 2025 roku około godziny 10:00.

Reklama rozpoczyna się od odgłosów klaksonów. Następnie pojawia się głos lektora:  5,55. Trąbimy na prawo i lewo, że na stacjach Auchan tylko 5,55 za litr benzyny bezołowiowej 95 lub oleju napędowego. Od piątku 14 do niedzieli 16 listopada na stacjach Auchan. Szczegóły na Auchan.pl.

 

Zespół Orzekający zważył, co następuje.

 

Zespół Orzekający (dalej także: „ZO”) postanowił uwzględnić skargę z uwagi na naruszenie Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).

 

W zawisłej przed KER sprawie modelem przeciętnego konsumenta – odbiorcą skarżonej reklamy jest każda osoba, która usłyszała skarżony przekaz w radiu. Jest to niejednorodna grupa, składająca się z osób w różnym wieku, wykształceniu, miejscu zamieszkania i doświadczeniu życiowym. Należy zatem przyjąć, że przeciętnym konsumentem w niniejszej sprawie jest konsument, który jest świadomy przekazywanych mu treści. Jednocześnie jednak nie jest specjalistą w dziedzinie marketingu, a na sugestię przekazów reklamowych jest podatny w sposób umiarkowany.

 

W ocenie ZO zastosowanie efektu dźwiękowego w reklamie radiowej należy uznać za nieodpowiednie i potencjalnie niebezpieczne. W treści reklamy pojawiają się dźwięki klaksonu samochodowego, które w warunkach słuchania radia podczas prowadzenia pojazdu mogą łudząco przypominać rzeczywisty sygnał ostrzegawczy w ruchu drogowym. Jakkolwiek dźwięk klaksonu nie jest wyjątkowo natarczywy, tak Zespół Orzekający podziela ocenę Skarżącego, że taki przekaz, emitowany w medium powszechnie odbieranym przez kierowców, może powodować dezorientację. W konsekwencji może stwarzać realne zagrożenie w ruchu drogowym, poprzez wywołanie reakcji obronnych lub rozproszenie uwagi kierowcy. Powyższa argumentacja pozostaje spójna także z wcześniejszą linią orzeczniczą KER w podobnych sprawach[1].

 

W związku z powyższym ZO uznał, że przekaz narusza art. 2 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy, zgodnie z którym działania objęte postanowieniami Kodeksu powinny być wykonywane z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami oraz w poczuciu odpowiedzialności społecznej.

 

Jednocześnie ZO odnotowuje i pozytywnie ocenia fakt, że Skarżona niezwłocznie po otrzymaniu informacji o skardze podjęła decyzję o usunięciu z reklamy efektu dźwiękowego klaksonu oraz o wprowadzeniu do emisji nowej wersji spotu. Działanie to należy ocenić jako właściwą reakcję naprawczą oraz przejaw odpowiedzialnego podejścia do komunikacji reklamowej i bezpieczeństwa odbiorców.

 

Niemniej okoliczność ta nie sanuje skarżonego przekazu, gdyż ocenie KER podlega reklama z chwili jej stosowania (emisji). Z tego względu, pomimo podjęcia działań naprawczych, skarga została uwzględniona, gdyż w skarżonej formie przekaz nie spełniał standardów odpowiedzialności społecznej wymaganych przez Kodeks Etyki Reklamy. Należy także podkreślić, że ocena reklamy dokonywana jest w zakresie określonym w skardze, a także ad casum – z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.

 

Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający na podstawie art. 49 lit. c Regulaminu Rozpatrywania Skarg postanowił skargę uwzględnić.

 

 

Zdania odrębne

 

Brak.

 

 

Zgodnie z pkt 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.

[1] uchwała Nr ZO/008/20u z dnia 4 marca 2020 r., uchwała Nr ZO/079/20u z dnia 16 grudnia 2020 r.