Uchwała Nr ZO/012/26u z dnia 14 stycznia 2026 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/263/25

Pobierz uchwałę (pdf)

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, w składzie:

 

  • Beata Dziwulska- członkini
  • Igor Kaleński – członek
  • Elżbieta Kondzioła – przewodnicząca

 

na posiedzeniu w dniu 14 stycznia 2026 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/263/25 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Jakubowi Koralewskiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Optical Center Oftal Karolewscy Jakub Koralewski z siedzibą w Poznaniu w sprawie promocji dotyczącej badania wzroku,

 

postanawia

 

skargę oddalić.

 

Uzasadnienie

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Jakub Koralewski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Optical Center Oftal Karolewscy Jakub Koralewski z siedzibą w Poznaniu (dalej także: „Skarżony”) stosował przekaz niezgodny z zasadami etyki.

 

Zgodnie ze skargą:

 

„Darmowe badanie wzroku”

 

Jako reklama skierowana do osób mających wadę wzroku, drobny druk umieszczony na tle i z użyciem takich kolorów, jest elementem wprowadzającym w błąd. Wykorzystuje ludzką niepełnosprawność, by złożyć fałszywą ofertę.

 

Na podstawie treści skargi przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający normy Kodeksu Etyki Reklamy wywiedzione w szczególności z postanowienia art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

 

Art. 2

  1. Działania objęte postanowieniami Kodeksu będą wykonywane z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami, prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej oraz zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji.

[…]

 

Art. 10

  1. Ponadto reklamy nie mogą wprowadzać w błąd jej odbiorców, w szczególności w odniesieniu do:
  2. a) istotnych cech, w tym właściwości, składu, metody, daty produkcji, przydatności, ilości, pochodzenia (w tym geograficznego) reklamowanego produktu;
  3. b) wartości produktu i jego rzeczywistej ceny oraz warunków płatności, w szczególności takich jak sprzedaż ratalna, leasing, sprzedaż na kredyt, sprzedaż okazyjna;
  4. c) warunków dostawy, wymiany, zwrotu, napraw i konserwacji;
  5. d) warunków niezgodności z umową i gwarancji
  6. e) praw własności intelektualnej i przemysłowej, takich jak w szczególności patenty, nazwy, znaki towarowe oraz wzory przemysłowe i modele;
  7. f) urzędowych zezwoleń lub atestów, nagród, medali i dyplomów;
  8. g) zakresu świadczeń przedsiębiorcy na cele dobroczynne;
  9. h) określonych zalet produktu, jeżeli zaleta ta polega jedynie na zgodności z minimalnymi wymogami prawnymi.

[…]

 

Skarżony, w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, przedstawił stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 17 grudnia 2025 r. i wyraził wolę uczestnictwa w postępowaniu przed KER.

 

Skarżony wskazał, że przedmiotowa reklama dotyczyła promocji, w ramach której badanie wzroku dla klienta dokonującego zakupu okularów w salonie Skarżonego, jest bezpłatne. Skarżony podkreślił standardowość powyższej praktyki na rynku optycznym. Z ekonomicznego punktu widzenia oznacza to, że konsument, który skorzystałby z oferty zgodnie z jej warunkami, uzyskałby dokładnie to, co było przedmiotem obietnicy, czyli badanie wzroku bez odrębnej opłaty, powiązane z zakupem okularów. Skarżony podkreślił, że nie stosuje żadnych ukrytych dopłat ani mechanizmów, które zmieniałyby faktyczny charakter świadczenia.

 

Skarżony zaznaczył, że kwestionowana reklama została opublikowana w zamkniętej grupie na platformie Facebook, a więc miała ograniczony zasięg i wpływ na rynek. Nie była to kampania o charakterze masowym, skierowana do nieograniczonego kręgu odbiorców, lecz komunikat rozpowszechniany w ramach grupy o charakterze społecznościowym. W ramach wewnętrznej weryfikacji Skarżony ustalił brak powołań na zakwestionowaną reklamę oraz jednoczesny brak szkody majątkowej po stronie konsumentów.

 

Zakwestionowana reklama miała postać statycznej grafiki dostosowanej do publikacji w serwisie Facebook. Głównym elementem layoutu było hasło „Badanie wzroku za 0 PLN”, umieszczone centralnie i wyróżnione większym rozmiarem czcionki, tak aby pełniło rolę komunikatu nagłówkowego. Przy tym haśle zastosowano oznaczenie gwiazdką, natomiast w dolnej części grafiki, w tzw. stopce, umieszczono dopisek: „*przy zakupie okularów”. Zastosowanie gwiazdki oraz dopisku w dolnej części kreacji było, w ocenie Skarżonego, standardowym zabiegiem graficznym, typowym dla praktyki reklamowej, a nie próbą ukrycia kluczowych warunków oferty.

 

Skarżony przyznał, że w realiach tej konkretnej komunikacji, kierowanej do osób potencjalnie mających problemy ze wzrokiem, takie rozdzielenie informacji pomiędzy mocno wyeksponowane hasło główne a drobniejszy dopisek w stopce mogło okazać się niewystarczające dla zapewnienia pełnej przejrzystości przekazu. W szczególności duże hasło „Badanie wzroku za 0 PLN” mogło zostać zapamiętane przez odbiorcę silniej niż znajdujący się w dolnej części grafiki dopisek „*przy zakupie okularów”, a rozmiar i kontrast czcionki użyte w stopce mogły dodatkowo utrudniać jego dostrzeżenie, zwłaszcza osobom z obniżoną ostrością widzenia.

 

Z perspektywy standardów Kodeksu Etyki Reklamy Skarżony zaakceptował, że kluczowe warunki oferty nie powinny być odbierane jako drugorzędne ani wizualnie „schowane”, zwłaszcza w reklamie adresowanej do grupy wrażliwej, jaką są osoby z zaburzeniami widzenia. Forma prezentacji dopisku „przy zakupie okularów” mogła prowadzić do odmiennego odbioru przekazu niż ten, który był zakładany przez Skarżonego i wymaga korekty.

 

Skarżony podkreślił brak zamiaru wprowadzenia w błąd czy wykorzystania szczególnie sytuacji osób z wadą wzroku. Intencją Skarżonego było zaprezentowanie faktycznie funkcjonującej promocji, której treść była zgodna z praktyką rynkową i sposobem realizacji świadczeń w salonie.

 

W odniesieniu do sformułowania zawartego w skardze, jakoby reklama „wykorzystywała niepełnosprawność” osób z wadą wzroku, Skarżony podkreślił, że nie odzwierciedla to jego intencji ani dotychczasowej praktyki. Jako podmiot działający w obszarze ochrony wzroku, Skarżony koncentruje się na realnym wsparciu pacjentów – poprzez dostęp do badania i odpowiednio dobranej pomocy. Dążenie do uzyskania korzyści kosztem zaufania konsumenta byłoby sprzeczne zarówno z interesem, jak i ze sposobem prowadzenia działalności przez Skarżonego.

 

Skarżony podjął działania naprawcze, których celem jest podniesienie standardów komunikacji. Było to wycofanie zakwestionowanej reklamy, zmiana sposobu prezentowania warunków oferty, wprowadzenie procedury weryfikacji komunikatów reklamowych, przypomnienie pracownikom, że warunki promocji muszą być komunikowane jasno oraz wyrażenie gotowości do korzystania w przyszłości z narzędzi takich jak Copy Advice.

 

Skarżony podkreślił, że dotychczasowa działalność nie była przedmiotem negatywnych uchwał KER ani przedmiotem postępowań przed organami ochrony konsumentów. Skarżony wyraził również gotowość do zadośćuczynienia Skarżącemu w postaci darmowego badania wzroku bez spełniania dodatkowych warunków w postaci zakupu okularów.

Obecny na posiedzeniu w dniu 14 stycznia 2025 roku Skarżony poparł przedstawione stanowisko w sprawie.

Zespół Orzekający ustalił, co następuje.

 

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że przekaz miał formę reklamy internetowej. Miejsce, data i godzina emisji wskazane przez Skarżącego to platforma Facebook, dnia 13 listopada 2025 roku o godzinie 17:44.

 

Na obrazie przedstawiono reklamę usług optycznych, której głównym elementem graficznym jest duże, szczegółowe zbliżenie ludzkiego oka w odcieniach zieleni i żółci. Na tle oka umieszczono półprzezroczysty, ciemny pas z centralnie wyeksponowanym przekazem promocyjnym. Widoczny jest napis „BADANIE WZROKU za 0 pln*”, a poniżej informacja „i BON RABATOWY 50 PLN”. W dolnej części grafiki znajduje się nazwa miasta Poznań, wskazująca lokalizację oferty. W prawym górnym rogu umieszczono nazwę podmiotu reklamującego się: „OPTYK OFTAL KORALEWSCY”. W dolnej części przekazu zamieszczono drobnym drukiem doprecyzowanie warunku promocji: „*przy zakupie okularów”.

 

Zespół Orzekający zważył, co następuje.

 

Zespół Orzekający (dalej także: „ZO”) postanowił oddalić skargę z uwagi na brak naruszenia Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).

 

ZO zaznaczył, że istotny z perspektywy oceny przekazu jest fakt, że reklama została opublikowana w serwisie Facebook jako statyczna grafika. Oznacza, że odbiorca miał wystarczającą ilość czasu na zapoznanie się z pełną treścią komunikatu, w przeciwieństwie do przekazów krótkotrwałych, takich jak reklama radiowa czy telewizyjna. Odbiorca mógł zatrzymać się na treści, a w razie potrzeby powiększyć obraz oraz odczytać dopisek znajdujący się w dolnej części grafiki. W ocenie ZO zmniejszony rozmiar czcionki w stopce nie oznacza automatycznie, że informacja ta była niedostępna lub ukryta, zwłaszcza przy wyraźnym oznaczeniu gwiazdki w haśle głównym.

 

W odniesieniu do zarzutu, iż reklama wprowadza w błąd poprzez użycie sformułowania „Darmowe badanie wzroku”, ZO wskazał, że warunek bezpłatności badania został wprost określony jako powiązany z zakupem okularów, a zatem konsument, który spełniłby wskazany warunek, rzeczywiście otrzymałby badanie bez odrębnej opłaty. Tym samym nie dochodzi do wprowadzenia w błąd co do ceny ani co do warunków skorzystania z oferty.

 

Zespół Orzekający nie podzielił również zarzutu, jakoby reklama wykorzystywała niepełnosprawność osób z wadą wzroku w celu złożenia fałszywej oferty. Przekaz dotyczył usługi bezpośrednio związanej z działalnością Skarżonego, a jego treść odpowiadała faktycznie realizowanej promocji. Brak jest podstaw do uznania, że intencją reklamy było żerowanie na szczególnej wrażliwości odbiorców czy nadużycie ich zaufania.

 

Jednocześnie ZO z uznaniem odnosi się do postawy Skarżonego, który podjął działania naprawcze polegające na wycofaniu reklamy, zmianie sposobu prezentowania warunków promocji oraz wprowadzeniu wewnętrznych procedur weryfikacyjnych. Takie działania świadczą o odpowiedzialnym podejściu do komunikacji marketingowej oraz o gotowości do podnoszenia standardów ochrony konsumentów, co pozostaje w pełnej zgodności z duchem Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w tym charakter medium, formę przekazu oraz obecność czytelnego oznaczenia warunkowości oferty w postaci gwiazdki, ZO uznał, że reklama nie narusza zasad należytej staranności, dobrych obyczajów i odpowiedzialności społecznej ani nie wprowadza konsumentów w błąd w rozumieniu art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający na podstawie art. 49 lit. b Regulaminu Rozpatrywania Skarg postanowił skargę oddalić.

 

Zdania odrębne

 

Brak.

 

Zgodnie z pkt 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.