Uchwała Nr ZO/059/25u z dnia 27 sierpnia 2025 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/053/25

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy w składzie:

 

• Beata Dziwulska – przewodnicząca
• Sylwia Jedyńska – członkini
• Paulina Zyśk – Lisica – członkini

na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2025 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/053/25 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Żabka Polska sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu w sprawie dotyczącej reklamy produktu Rollo Kofta,

postanawia

 

skargę oddalić.

 

Uzasadnienie

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Żabka Polska sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej także: „Skarżona”) stosowała reklamę wprowadzającą w błąd.

 

Zgodnie ze skargą:

 

Zdjęcie produktu „Rollo Kofta” z tekstem „Bałkański ogień w Twojej ręce” u góry, a na dole jest logo Żabki i napis „NOWOŚĆ”

 

Chciałbym zgłosić potencjalną nieuczciwą praktykę rynkową stosowaną przez sieć sklepów Żabka. W kampanii promocyjnej produktu o nazwie „Rollo Kofta” sieć sugeruje, że oferowany wyrób spożywczy ma „autentyczny smak Bałkanów”, podczas gdy nazwa i forma dania (kofta) nie mają żadnego związku z kuchnią bałkańską.

Produkt reklamowany jest jako typowy dla kuchni Bałkanów („bałkański ogień w Twojej ręce”, „autentyczny smak Bałkanów”), co skłoniło mnie do zakupu z myślą, że to regionalna potrawa. Po konsultacji z osobą pochodzącą z Bałkanów (Bośnia i Hercegowina) dowiedziałem się, że danie to nie występuje w tamtejszej tradycji kulinarnej i nigdy o nim nie słyszała.

Uważam, że takie oznaczenie może wprowadzać konsumentów w błąd co do pochodzenia regionalnego produktu i stanowi naruszenie przepisów o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom handlowym.

 

Przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający zasady etyki reklamy w zakresie wskazanym w art. 10 ust. 1 lit. a Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Art. 10

1. Ponadto reklamy nie mogą wprowadzać w błąd jej odbiorców, w szczególności w odniesieniu do:
2. istotnych cech, w tym właściwości, składu, metody, daty produkcji, przydatności, ilości, pochodzenia (w tym geograficznego) reklamowanego produktu;

[…]

 

Skarżona w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy przedstawiła stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 2 lipca 2025 r. i wyraziła wolę uczestnictwa w postępowaniu przed KER.

 

W odpowiedzi na treść skargi, Skarżona wskazała, że produkt kofta występuje powszechnie w kuchni bałkańskiej, choć w zależności od kraju i regionu, występuje pod różnymi nazwami. Najczęściej jest to danie mięsne, z mięsa mielonego z dodatkiem przypraw i ziół. Często jest formowane w kulki lub wałeczki i grillowane lub smażone. Tym samym zarzut, że kofta nie funkcjonuje w kontekście kuchni południowoeuropejskich nie znajduje, zdaniem Skarżonej, uzasadnienia.

 

Skarżona wskazała, że produkt Rollo Kofta jest inspirowany kuchnią bałkańską. Mięso w produkcie zostało doprawione w sposób typowy dla regionu i podane w stylizowanej formie zawiniętej w pieczony placek typu flatbread, co znajduje odzwierciedlenie w tamtejszej tradycji kulinarnej (np. pita, somun, lepinja).

 

Skarżona wskazała, że zaniechanie wprowadzające w błąd ma miejsce, gdy pomijane są istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez niego decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.

 

Na produkcie znajdują się wszelkie wymagane prawem informacje dotyczące kraju pochodzenia oraz składu, co powoduje, że przeciętny konsument ma możliwość zapoznania się z oferowanym produktem i podjęcia świadomej decyzji.

 

Reklama nie zawiera informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd, a Skarżący wywiódł wnioski inne niż przeciętny konsument.

 

W konsekwencji Skarżona wniosła o oddalenie skargi z uwagi na brak naruszeń norm Kodeksu Etyki Reklamy. 

 

Obecny na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2025 roku przedstawiciel Skarżonej poparł przedstawione stanowisko.

 

Zespół Orzekający ustalił, co następuje.

 

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (zrzut ekranu) wskazywał, że reklama produktu Rollo Kofta miała miejsce na platformie społecznościowej Facebook i miała formę postu na koncie Żabka Polska.

 

W treści posta znajdował się opis produktu: To nie tylko obietnica. To wołowa kofta, ręcznie zawijane ciasto i pikantny sos, który rozgrzewa od pierwszego kęsa. Rollo Kofta – autentyczny smak Bałkanów, który czujesz od razu. Prosto z pieca, prosto do ręki. #mamtowżabce.

 

Poniżej opisu zamieszczono grafikę. Na górze widniał duży napis: „BAŁKAŃSKI OGIEŃ W TWOJEJ RĘCE”. Poniżej, na tle ozdobionym wzorami etnicznymi, zostało umieszczone zdjęcie Rollo Kofty – zawiniętego placka z widocznymi w środku kawałkami mięsnej kofty, czerwonym sosem pomidorowym i plasterkami czerwonej cebuli. Opakowanie miało kolor fioletowy z białymi napisami, m.in.: „Rollo Kofta z koftą wołową i pikantnym sosem pomidorowym”. Na dole widniały dwa pola: zielone z logo „Żabka” i hasłem „uwolnij swój czas” oraz pomarańczowe z napisem „NOWOŚĆ”.

 

Data emisji reklamy została wskazana przez Skarżącego na dzień 7 maja 2025 r.

 

Zespół Orzekający zważył, co następuje.

 

W ocenie Zespołu Orzekającego (dalej także: „ZO”) skarżony przekaz nie narusza zasad etyki wyrażonych w Kodeksie Etyki Reklamy.

 

Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy zasadniczo winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).

 

Dania typu „kofta” występują w wielu kuchniach świata, w tym na Bałkanach – w różnych wariantach i pod różnymi nazwami. Kofta nie jest pojęciem zastrzeżonym dla jednej kultury kulinarnej, lecz odnosi się do szerokiej kategorii potraw przygotowywanych na bazie mielonego mięsa, przypraw i ziół, które następnie są formowane i poddawane obróbce cieplnej.  Odwołanie się przez Skarżoną do „smaku Bałkanów” mieści się więc w dopuszczalnych granicach inspiracji kulturowej i kulinarnej, typowej dla reklamy tego rodzaju produktów.

 

W ocenie Zespołu Orzekającego przeciętny konsument, do którego skierowany był zakwestionowany przekaz, zdaje sobie sprawę, że reklama niejednokrotnie posługuje się środkami wyrazu o charakterze perswazyjnym czy metaforycznym. Skarżona, poprzez użycie nazwy „Rollo Kofta”, wyraźnie wskazywała na pewną wariację dania składającego się z klasycznej kofty. W tym kontekście zwrot „autentyczny smak Bałkanów” i podobne powinny być interpretowane jako element stylistyki reklamowej, wpisujący się w typowe dla rynku praktyki komunikacyjne. Użycie tego rodzaju sformułowań miało na celu wywołanie u odbiorcy pozytywnych skojarzeń oraz podkreślenie inspiracji kulinarnych.

 

Przekaz nie przypisywał potrawie właściwości, których faktycznie nie posiada, ani nie sugerował, że produkt został wytworzony na terytorium któregoś z państw bałkańskich. Informacje dotyczące charakterystyki produktu znajdowały się na jego opakowaniu. Zespół Orzekający nie stwierdził również, aby Skarżona zataiła jakiekolwiek istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia świadomej decyzji zakupowej.

Należy stwierdzić, że stosowany przez Skarżoną przekaz nie wprowadzał przeciętnego konsumenta w błąd z przyczyn wskazanych powyżej. W związku z powyższym Zespół Orzekający nie dopatrzył się naruszenia art. 10 ust. 1 lit. a Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający, na podstawie art. 49 lit. b Regulaminu Rozpatrywania Skarg, postanowił skargę oddalić.

 

Zdania odrębne

 

Brak.

 

Zgodnie z pkt. 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg, Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody, nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.