Uchwała Nr ZO/062/26u z dnia 15 kwietnia 2026 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/278/25

Pobierz uchwałę (pdf)

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, w składzie:

 

  • Anna Koszur – przewodnicząca
  • Przemysław Mitraszewski – członek
  • Paulina Zyśk – Lisica – członkini

na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2026 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/278/25 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Czesławowi Sieczkowskiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Czesław Sieczkowski NIBLA CORP z siedzibą w Daleszycach, w sprawie reklamy kamer samochodowych Vantrue,

postanawia

 

skargę uwzględnić.

 

Uzasadnienie

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Czesław Sieczkowski prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Czesław Sieczkowski NIBLA CORP z siedzibą w Daleszycach (dalej także: „Skarżony”) stosował przekaz niezgodny z zasadami etyki.

 

Zgodnie ze skargą:

 

(…)

 

Montaż (sponsorowanej) kamerki jest w celu uzyskania materiałów pornograficznych z klientek, które przychodzą do taksówki. Uważam, że nawet w formie zabawy te produkty nie powinni być prezentowane jako urządzenie do takich celów. Ponadto, gdzie zgoda wizerunkowa? Takie filmy raczej robi się z zamiarem wrzucenia na pomarańczowego YT.

 

Na podstawie treści skargi przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający normy Kodeksu Etyki Reklamy wywiedzione w szczególności z postanowienia art. 2 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

 

Art. 2

  1. Działania objęte postanowieniami Kodeksu będą wykonywane z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami, prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej oraz zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji.

(…)

 

Skarżony, w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy przedstawił stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 6 marca 2026 r.

 

Skarżony wskazał, że przekaz nie został przygotowany przez niego i nie zawiera treści obraźliwych czy naruszających dobre obyczaje. Celem nagrania było przedstawienie oferty w sposób humorystyczny i przystępny dla odbiorców.

 

Skarżony podkreślił, że nie ma wpływu na treści publikowane przez niezależnych blogerów i twórców internetowych. Przekazy są wyrazem stylu artystycznego i opinii, za które Skarżący nie ponosi odpowiedzialności redakcyjnej.

 

Skarżony zaznaczył, że osoby promujące sklep są znanymi twórcami satyryczno – kabaretowymi. Ich działalność polega na wykorzystywaniu humoru i konwencji kabaretowej, co jest rozpoznawalnym elementem twórczości.

 

Skarżony zaznaczył, że przykłada dużą wagę do odpowiedzialność komunikacji marketingowej i poszanowania odbiorców.

 

Zespół Orzekający ustalił, co następuje.

 

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że przekaz miał formę filmu „JANUSZ TAKSÓWKARZ” umieszczonego na platformie YouTube na kanale  „Kabaret Czwartca Fala”. Data i godzina emisji wskazane przez Skarżącego to 29 listopada 2025 r. o godz. 15:00.

 

Reklama miała formę scenek kabaretowych, w których główny bohater prowadzi działalność polegającą na świadczeniu nielegalnych usług przewozowych. W ramach przedstawionej narracji wykorzystano m.in. ujęcia sugerujące nagrywanie pasażerów, w tym eksponujące fragmenty ciała kobiety (dekolt).

 

Zespół Orzekający zważył, co następuje.

 

Zespół Orzekający (dalej także: „ZO”) postanowił uwzględnić skargę z uwagi na naruszenie Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).

 

W zawisłej przed KER sprawie modelem przeciętnego konsumenta – odbiorcą skarżonej reklamy jest każda osoba, która mogła usłyszeć reklamę Skarżonej na platformie YouTube. Jest to niejednorodna grupa, składająca się z osób w różnym wieku, wykształceniu, miejscu zamieszkania i doświadczeniu życiowym. Należy zatem przyjąć, że przeciętnym konsumentem w niniejszej sprawie jest konsument, który jest świadomy przekazywanych mu treści. Jednocześnie jednak nie jest specjalistą w dziedzinie sprzedaży i marketingu, a na sugestię przekazów reklamowych jest podatny w sposób umiarkowany.

 

ZO uznał, że sugerowanie wykorzystania reklamowanego produktu do nagrywania fragmentów ciała klientek stanowi przekaz społecznie nieakceptowalny, niezależnie od przyjętej konwencji humorystycznej. Tego rodzaju komunikacja może być odbierana jako przyzwolenie na naruszanie prywatności oraz brak poszanowania dla granic innych osób. Należy zwócić uwagę, że przekaz nie pozostawia wątpliwości co do zamiaru twórców – nagranie dekoldu pasażerki jest zaplanowne przez bohaterów filmu, a następnie zostaje zrealizowane.

 

Jednocześnie reklama przedstawia kobietę w sposób uprzedmiotawiający, sprowadzając jej rolę do elementu wizualnego o charakterze erotycznym czy seksualnym, co stanowi naruszenie zasady godnego i niestereotypowego przedstawiania płci.  Należy przy tym zwrócić uwagę, że przekaz buduje tym samym negatywny stereotyp taksówkarza jako osoby nieuczciwej i niepoważnej, co może wpływać na postrzeganie tej grupy zawodowej.

 

Zespół Orzekający podkreślił, że nawiązania do elementów satyry czy kabaretu zasadniczo są dozwolone i powszechnie wykorzystywane. Niemniej powinny być wykorzystywane z należytą starannością, świadomie i z wyczuciem społecznego kontekstu. Wykorzystywanie w komunikacji marketingowej tego typu elementów powinno być poprzedzone analizą potencjalnych skutków społecznych oraz oceną, czy dana konwencja może budzić kontrowersje wśród odbiorców. Brak takiej refleksji prowadzi do sytuacji, w której reklama, zamiast bawić lub angażować, wywołuje kontrowersje, co nie wpisuje się w standardy etycznej komunikacji marketingowej.

 

Jednocześnie ZO nie podzielił argumentacji Skarżonego dotyczącej braku odpowiedzialności za treści tworzone przez współpracujących twórców. Podmiot, którego produkt jest przedmiotem promocji, ponosi odpowiedzialność za sposób jego prezentacji, w tym także za kontekst wykorzystywany w działaniach marketingowych, niezależnie od formy współpracy z twórcami zewnętrznymi.

 

W konsekwencji ZO uznał, że przedmiotowa reklama była prowadzona bez należytej staranności, w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz bez zachowania odpowiedzialności społecznej, co stanowi naruszenie art. 2 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający na podstawie art. 49 lit. c Regulaminu Rozpatrywania Skarg postanowił skargę uwzględnić.

 

 

Zdania odrębne

 

Brak.

 

 

Zgodnie z pkt 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.