Uchwała Nr ZO/066/25u z dnia 17 września 2025 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/133/25

Pobierz uchwałę (pdf)

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy w składzie:

 

  • Justyna Dobraniecka – członkini
  • Marta Macke – członkini
  • Agnieszka Przewoźnik – przewodnicząca

na posiedzeniu w dniu 17 września 2025 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/135/25 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Polskie Towarzystwo Turystyczno – Krajoznawcze oddział w Sandomierzu z siedzibą w Sandomierzu w sprawie reklamy IV Staszowskiego Maratonu Pieszego ,,Po Krainie Bizonów”,

postanawia

 

skargę oddalić.

 

Uzasadnienie

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Polskie Towarzystwo Turystyczno – Krajoznawcze oddział w Sandomierzu z siedzibą w Sandomierzu (dalej także: „Skarżona”) stosowała przekaz wprowadzający w błąd.

 

Zgodnie ze skargą:

 

Okrągła identyfikacja wydarzenia z wyeksponowanym (w środku, na zielonym tle) wizerunkiem bizona oraz wyróżnionym (kolorem czcionki) napisem „Po Krainie Bizonów”.

 

Reklama narusza art. 10 KER. Kurozwęki to położona w gminie Staszów wieś, gdzie działa Safari Bizon, tj. jedyna w Polsce i jedna z największych w Europie hodowla bizonów amerykańskich. Trasy wszystkich (trzech) poprzednich edycji Maratonu Pieszego przebiegały przez Kurozwęki, więc wówczas reklama była adekwatna. Trasa tegorocznej (czwartej) edycji omija Kurozwęki (https://mapa-turystyczna.pl/track/ecbdd3bf), więc reklama eksponująca słownie i graficznie bizona wprowadza m.in. przyjeżdżających z daleka uczestników w błąd przez wytworzenie u nich przekonania, że na trwającym kilkanaście godzin wydarzeniu choćby z daleka zobaczą bizona, podczas gdy będzie to fizycznie niemożliwe.

 

Przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający zasady etyki reklamy w zakresie wskazanym w art. 10 ust. 1  Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Art. 10

  1. Ponadto reklamy nie mogą wprowadzać w błąd jej odbiorców, w szczególności w odniesieniu do:
  2. a) istotnych cech, w tym właściwości, składu, metody, daty produkcji, przydatności, ilości, pochodzenia

(w tym geograficznego) reklamowanego produktu;

  1. b) wartości produktu i jego rzeczywistej ceny oraz warunków płatności, w szczególności takich jak

sprzedaż ratalna, leasing, sprzedaż na kredyt, sprzedaż okazyjna;

  1. c) warunków dostawy, wymiany, zwrotu, napraw i konserwacji;
  2. d) warunków niezgodności z umową i gwarancji
  3. e) praw własności intelektualnej i przemysłowej, takich jak w szczególności patenty, nazwy, znaki

towarowe oraz wzory przemysłowe i modele;

  1. f) urzędowych zezwoleń lub atestów, nagród, medali i dyplomów;
  2. g) zakresu świadczeń przedsiębiorcy na cele dobroczynne.
  3. h) określonych zalet produktu, jeżeli zaleta ta polega jedynie na zgodności z minimalnymi

wymogami prawnymi.

 

Skarżona w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy przedstawiła stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 28 sierpnia 2025 r.

 

Skarżona wskazała, że skarga jest bezzasadna.

 

Koło Grodzkie PTTK w Staszowie jako organizator Staszowskich Maratonów Pieszych nie zajmuje się reklamą Kurozwęk, Safari Bizon czy też bizonów jako takich. Skarżona wskazała że w przestrzeni publicznej (a zwłaszcza wśród mieszkańców szeroko rozumianej ziemi staszowskiej) ze względu na prowadzoną w Kurozwękach hodowlę bizonów, funkcjonuje pojęcie „Kraina bizonów” w odniesieniu do terenów położonych wokół Kurozwęk. Skarżona postanowiła, organizując maratony, wykorzystać tę nazwę. Nie jest to jednoznaczne z tym, że wszystkie trasy muszą przebiegać przez Kurozwęki. Przy ustalaniu tras maratonów przyjęto założenie, aby w każdym roku trasa przebiegała przez inne gminy ziemi staszowskiej (powiatu staszowskiego). To, że podczas trzech pierwszych maratonów trasa przebiegała przez Kurozwęki, było zbiegiem okoliczności.

 

Zarzut „reklama eksponująca słownie i graficznie bizona wprowadza m.in. przyjeżdżających z daleka uczestników w błąd przez wytworzenie u nich przekonania, że na trwającym kilkanaście godzin wydarzeniu choćby z daleka zobaczą bizona” jest, zdaniem Skarżonej, całkowicie nietrafiony. Nigdzie w regulaminie imprezy nie ma na ten temat żadnej informacji. Mapa z przebiegiem trasy jest publikowana na kilka tygodni przed wydarzeniem i każdy może się z nią zapoznać.

 

Skarga została złożona 21 czerwca 2025 r., a impreza odbyła się 12 lipca 2025 r. Nikt, a zwłaszcza składający skargę, nie może czuć się zaskoczony czy wprowadzony w błąd, że przyjechał na imprezę i nie mógł zobaczyć bizonów.

 

Skarżona podkreśliła, że organizowane przez nią imprezy nie są reklamą (bizonów, ich hodowli, czy też Kurozwęk). Przywołany w odpisie skargi w punkcie „treść reklamy” obrazek bizona z nazwą imprezy i datą w otoku nie może zostać uznany za reklamę. Jest to wygląd pamiątkowego butonu, który otrzymali wszyscy uczestnicy imprezy.

 

Skarżona poparła ww. stanowisko w korespondencji z dnia 3 września 2025 r.

 

Zespół Orzekający ustalił, co następuje.

 

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (zrzut ekranu) wynika, że przekaz miał formę postu opublikowanego 15 maja przez Koło Grodzkie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Staszowie, Staszowski Klub Rowerowy Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego im. A. Bienia na stronie internetowej www.pttkstaszow.info oraz na platformie społecznościowej Facebook. Data emisji wskazana przez Skarżącego to 21 czerwca 2025 roku (od 11 maja 2025 r.).

 

Zrzut ekranu promował wydarzenie turystyczne – IV Staszowski Maraton Pieszy, który miał odbyć się 12 lipca 2025 roku. Centralnym elementem grafiki jest rysunek bizona stojącego na trawie. Napis „Po Krainie Bizonów”znajduje się w dolnej części okręgu, w kolorze różowym. W górnej części grafiki, na niebieskim tle umieszczono nazwę wydarzenia: „IV Staszowski Maraton Pieszy”. Nad żubrem, czerwonym kolorem zaznaczono datę maratonu „12 lipca 2025”. Po bokach widnieją logo PTTK (Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego).

 

Zespół Orzekający zważył, co następuje.

 

W ocenie Zespołu Orzekającego (dalej także: „ZO”) skarżony przekaz nie narusza zasada etyki wyrażonych w Kodeksie Etyki Reklamy.

 

Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy zasadniczo winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).

 

W ocenie Zespołu Orzekającego hasło „Po Krainie Bizonów” oraz graficzne przedstawienie bizona mają charakter symboliczny i nawiązują do ogólnej tożsamości regionalnej wydarzenia, organizowanego na terenie gminy Staszów. Na terenie gminy Staszów położona jest wieś  Kurozwęki, gdzie znajduje się zabytkowy kompleks pałacowy i unikalna w skali europejskiej hodowla bizonów. Maraton, jako coroczna impreza (w 2025 roku organizowana po raz czwarty), każdorazowo odbywa się na innej trasie, o czym uczestnicy są informowani z wyprzedzeniem –  poprzez publiczne udostępnienie mapy trasy.

 

Elementy graficzne i słowne identyfikujące wydarzenie mają na celu podkreślenie lokalnego kolorytu oraz rozpoznawalności regionu, a nie gwarantowanie konkretnych atrakcji przyrodniczych. Sama nazwa wydarzenia nie zawiera zapewnienia o obecności bizonów na trasie, ani nie wskazuje na możliwość ich bezpośredniego zobaczenia. W opinii ZO przeciętny konsument – odbiorca reklamy interpretuje skarżony przekaz jako ogólne odniesienie do cechy charakterystycznej regionu (pobliska hodowla bizonów), a nie jako deklarację faktycznego kontaktu z bizonami.

 

Mając to na względzie należy stwierdzić, że stosowany przez Skarżoną przekaz nie wprowadzał odbiorcy w błąd. W związku z powyższym Zespół Orzekający nie dopatrzył się naruszenia art. 10 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający na podstawie art. 49 lit. b Regulaminu Rozpatrywania Skarg postanowił skargę oddalić.

 

Zdania odrębne

Brak.

 

Zgodnie z pkt 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.