Uchwała Nr ZO/071/26u z dnia 29 kwietnia 2026 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/026/26

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, w składzie:

 

• Małgorzata Augustyniak – przewodnicząca
• Przemysław Mitraszewski – członek
• Sławomir Skowerski – członek

na posiedzeniu w dniu 29 kwietnia 2026 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/026/26 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Pfizer Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w sprawie przekazu promującego szczepienia przeciwko wirusowi RSV,

postanawia

 

skargę oddalić.

 

Uzasadnienie

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Pfizer Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej także: „Skarżona”) stosowała przekaz niezgodny z zasadami etyki.

 

Zgodnie ze skargą:

 

Reklama sugeruje, że niezaszczepienie na RSV grozi przedwczesną śmiercią. Reklama straszy starsze osoby, jest nieetyczną manipulacją.

 

Reklama sugeruje śmiertelne niebezpieczeństwo spowodowane niezaszczepieniem się. Wywołuje negatywne emocje, sugerując, że kto się nie zaszczepi, nie zobaczy dorastania swoich wnuków.

 

Na podstawie treści skargi przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający normy Kodeksu Etyki Reklamy wywiedzione w szczególności z postanowienia art. 2 ust. 1 i art. 6 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Art. 2

1. Działania objęte postanowieniami Kodeksu będą wykonywane z należytą starannością, zgodnie z

dobrymi obyczajami, prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej oraz zgodnie z zasadami

uczciwej konkurencji.

[…]

 

Art. 6

Reklama nie może być realizowana w sposób, który naraziłby na uszczerbek obiekty materialne lub niematerialne o znaczeniu historycznym lub artystycznym.

 

Skarżona, w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, przedstawiła stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 1 kwietnia 2026 r. i wyraziła wolę uczestnictwa w postępowaniu przed KER.

 

Skarżona w pierwszej kolejności wskazała, że do kwestii społecznego odbioru prowadzonych działań komunikacyjnych podchodzi z najwyższą starannością i odpowiedzialnością. Jak zaznaczyła, wszystkie materiały opracowywane przez Pfizer są przygotowywane zgodnie z prawem, obowiązującymi regulacjami branżowymi i zasadami etyki, a przed publikacją przechodzą wieloetapową weryfikację merytoryczną i prawną.

 

Skarżona nie zgodziła się z zarzutami przedstawionymi w skardze, wskazując, że opisany w niej przekaz nie narusza postanowień Kodeksu Etyki Reklamy, nie wprowadza odbiorców w błąd, ani nie ma charakteru opartego na nieuzasadnionym wywoływaniu lęku. Jak wyjaśniła Skarżona, komunikacja dotycząca wirusa RSV dotyczy realnego, potwierdzonego naukowo problemu zdrowia publicznego, który w szczególności zagraża osobom starszym i pacjentom z obniżoną odpornością. Celem przekazu było więc dostarczenie społeczeństwu rzetelnych informacji o charakterze profilaktycznym, a nie wzbudzanie strachu. Przedstawienie możliwych konsekwencji zakażenia chorobą zakaźną stanowi element edukacji zdrowotnej i ma na celu zwiększenie świadomości odbiorców, co jest zgodne z zasadami odpowiedzialnej komunikacji w obszarze zdrowia publicznego.

 

Skarżona zaznaczyła, że reklama nie zawiera treści sugerujących, że brak szczepienia nieuchronnie prowadzi do śmierci, ani że szczepienie jest jedyną dostępną metodą ochrony zdrowia. Jej przekaz ogranicza się do informowania o ryzykach i znaczeniu profilaktyki, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i kampaniami akceptowanymi przez organy nadzoru zdrowia publicznego.

 

W odniesieniu do art. 6 Kodeksu Etyki Reklamy, Skarżona wskazała, że reklama nie wykorzystuje strachu ani zdarzeń losowych w celu motywowania do zakupu produktu. Przeciwnie, odwołuje się do realnych zagrożeń zdrowotnych w sposób rzeczowy, z uzasadnieniem społecznym i profilaktycznym.

 

Mając na względzie powyższe Skarżona oświadczyła, że kwestionowany komunikat jest zgodny z zasadami rzetelności i odpowiedzialności, nie wprowadza w błąd, nie odwołuje się do lęku w sposób nieuzasadniony i mieści się w granicach dopuszczalnej komunikacji edukacyjno‑profilaktycznej. Z tych względów Skarżona wniosła o uznanie skargi za bezzasadną.

 

 

 

Zespół Orzekający ustalił, co następuje.

 

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że przekaz miał formę reklamy telewizyjnej. Miejsce, data i godzina emisji wskazane przez Skarżącego to kanał TVN24, dnia 9 lutego 2026 roku o godzinie 22:40.

 

Przekaz rozpoczyna się sceną, w której babcia spędza czas z wnuczką. Na obrazie pojawia się pytanie: „A Ty, jaki masz powód, żeby zaszczepić się przeciw RSV?”. W kolejnych ujęciach przedstawiono różne sytuacje z codziennego życia osób starszych, tj. wspólne oglądanie meczu, taniec oraz chwile spędzane z rodziną. W dalszej części spotu przekaz informuje, że podczas szczepienia przeciw grypie można jednocześnie zaszczepić się przeciw wirusowi RSV. Reklama kończy się tekstem z odwołaniem do strony informacyjnej szczepienieRSV.pl.

 

Zespół Orzekający zważył, co następuje.

 

Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).

 

W pierwszej kolejności Zespół Orzekający (dalej także: „ZO”) wskazał, że reklama została przygotowana w konwencji edukacyjnej, charakterystycznej dla kampanii o tematyce nawiązującej do zdrowia publicznego. Jej celem jest podniesienie wiedzy odbiorców o zagrożeniach wynikających z chorób zakaźnych oraz promowanie działań profilaktycznych.

 

W warstwie wizualnej i werbalnej przekaz jest stonowany i przyjazny. Sceny rodzinne oraz pytanie „A Ty, jaki masz powód, żeby zaszczepić się przeciw RSV?” zachęcają do refleksji. Przekaz nie niesie ładunku emocjonalnego, który mógłby zostać uznany za straszący czy wzbudzający lęk. Reklama nie przedstawia sytuacji dramatycznych, nie zawiera symboliki śmierci ani cierpienia, a wykorzystany motyw relacji babci z wnuczką został zrealizowany w sposób ciepły i pozytywny.

 

Przekaz nie był adresowany do osób szczególnie wrażliwych emocjonalnie, lecz w szczególności do grupy dorosłych osób starszych, mających bogate doświadczenie życiowe oraz co do zasady wysoką świadomość społeczną i zdrowotną. Taka grupa odbiorców potrafi właściwie ocenić treść reklamy i odróżnić komunikat profilaktyczny od próby wzbudzenia strachu czy lęku.

 

W ocenie ZO zarzuty Skarżącego stanowią wyraz nadinterpretacji przekazu. W materiale nie padają sformułowania sugerujące śmiertelne skutki braku szczepienia ani emocjonalne szantażowanie odbiorcy obrazem utraty kontaktu z rodziną. Przekaz skupia się na pozytywnym aspekcie, jakim jest ochrona zdrowia umożliwiająca aktywne życie rodzinne.

 

ZO zaznaczył, że reklama może odnosić się do realnych zagrożeń zdrowotnych, jeśli czyni to z poszanowaniem uczciwości i proporcji, w sposób adekwatny do promowanego produktu. W tym przypadku komunikacja ma uzasadnienie społeczne i profilaktyczne, a jej ton nie narusza art. 2 ust. 1 ani art. 6 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Zespół Orzekający na podstawie art. 49 lit. b Regulaminu Rozpatrywania Skarg postanowił skargę oddalić.

 

 

Zdania odrębne

 

Brak.

 

 

Zgodnie z pkt 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.