Uchwała Nr ZO/078/24o z dnia 7 sierpnia 2024 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/048/24
Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, w składzie:
- Sylwia Jedyńska – przewodnicząca
- Agnieszka Krajnik – członkini
- Paulina Zyśk – Lisica – członkini
na posiedzeniu w dniu 7 sierpnia 2024 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/048/24, złożonej na podstawie pkt. 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Aflofarm sp. z o.o. z siedzibą w Pabianicach, w sprawie dotyczącej reklamy produktu Lokomotiv, dokonał oceny skarżonego przekazu reklamowego.
OPINIA – OCENA PRZEKAZU REKLAMOWEGO
Działając w interesie publicznym i w zakresie doświadczeń wyniesionych ze współpracy z organizacjami konsumenckimi, Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a także organizacjami promującymi standardy rynku reklamy w innych krajach, jak i na poziomie międzynarodowym (w tym The European Advertising Standards Alliance EASA) oraz mając na celu ochronę interesów konsumentów, Komisja Etyki Reklamy dokonała analizy przedstawionego przekazu reklamowego pod kątem zgodności z powszechnie przyjętymi zasadami etyki oraz dobrymi praktykami rynkowymi.
W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Aflofarm sp. z o.o. z siedzibą w Pabianicach (dalej także: „Skarżona”) emitowała reklamę telewizyjną zachęcającą do niebezpiecznych zachowań.
Zgodnie ze skargą:
Kilkuletni chłopiec siedzi na siedzeniu kierowcy. Jedzie samochodem. Ten niepełnoletni chłopiec wiezie tym samochodem swoją babcię i tatę. Gdy ten chłopiec gwałtownie skręca w ostry zakręt, wówczas jego babia wpada w przerażenie. Następnie ten chłopiec jedzie dalej, z dużą prędkością po dziurawej drodze. Auto jedzie niestabilnie. Babcia znów wpada w przerażenie. Wówczas odzywa się ojciec tego chłopca (ojciec ten siedzi na miejscu pasażera, obok tego chłopca) i mówi, że jego syn jest taki opanowany i skoncentrowany na drodze, gdyż przed podróżą zażył tabletki Lokomotiv. Ojciec jest uśmiechnięty.
Szanowni Państwo: 1. To niedopuszczalne, żeby reklamować niepełnoletnie dziecko kierujące samochodem. 2. To niedopuszczalne, żeby PROPAGOWAĆ szybką jazdę po dziurawych i krętych drogach. 3. To niedopuszczalne, żeby bagatelizować i usprawiedliwiać takie niedopuszczalne zachowania, jakimi wykazał się chłopiec w tej reklamie. 4. Poza tym reklama ta może wprowadzać w błąd, gdyż można by z niej wywnioskować, że to bardzo normalne, że DZIECKO jeździł po drodze samochodem, szybko „ścina” zaklęty i szybko jeździ po dziurawych drogach.
Powyższą reklamę wyemitowano w przerwie reklamowej. Na kanale tvn7 był wówczas emitowany film: ,,Harry Potter i czara ognia”. Powyższa reklama była wyemitowana w przedziale godzinowym pomiędzy: 22:30 a 22:45.
Przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający zasady etyki reklamy w zakresie wskazanym w art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy.
Art. 2
- Działania objęte postanowieniami Kodeksu będą wykonywane z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami, prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej oraz zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji.
Art. 10
- Ponadto reklamy nie mogą wprowadzać w błąd jej odbiorców, w szczególności w odniesieniu do:
- a) istotnych cech, w tym właściwości, składu, metody, daty produkcji, przydatności, ilości, pochodzenia (w tym geograficznego) reklamowanego produktu;
- b) wartości produktu i jego rzeczywistej ceny oraz warunków płatności, w szczególności takich jak sprzedaż ratalna, leasing, sprzedaż na kredyt, sprzedaż okazyjna;
- c) warunków dostawy, wymiany, zwrotu, napraw i konserwacji;
- d) warunków niezgodności z umową i gwarancji;
- e) praw własności intelektualnej i przemysłowej, takich jak w szczególności patenty, nazwy, znaki towarowe oraz wzory przemysłowe i modele;
- f) urzędowych zezwoleń lub atestów, nagród, medali i dyplomów;
- g) zakresu świadczeń przedsiębiorcy na cele dobroczynne;
- h) określonych zalet produktu, jeżeli zaleta ta polega jedynie na zgodności z minimalnymi wymogami prawnymi.
Skarżona nie przedstawiła stanowiska w sprawie.
Skarżony przekaz reklamowy (film) rozpoczyna się od wypowiedzi przerażonej bohaterki (babci), która jest pasażerem samochodu – ,,uważaj zakręt”. Na co odpowiada wnuczek, imitujący ruchy kierowcy: ,,nie rusza mnie to”. Babcia ponownie zabiera głos – ,,hamuj, wyboje”. Wnuczek odpowiada – ,,ee drobnostka; czuję się świetnie, jak kierowca”. W tym momencie w kadrze pojawia się mężczyzna, prowadzący samochód (ojciec), który odpowiada synowi ,,nic dziwnego, w końcu dostałeś Lokomotiv”. Reklama kończy się hasłem „Lokomotiv; niezastąpiony w czasie podróży”.
Zgodnie z oświadczeniem Skarżącego reklama emitowana była w dniu 15 czerwca 2024 r. w telewizji (TVN7).
Zespół Orzekający uznał, iż skarżona reklama nie narusza ogólnie przyjętych norm etycznych.
W ocenie Zespołu Orzekającego (dalej także „ZO”) przekaz nie zawiera elementów zachęcających do niebezpiecznych praktyk na drodze.
Początkowe kadry przekazu reklamowego, w których nieletni chłopiec imituje prowadzenie samochodu, są wyłącznie naśladowaniem gestów wykonywanych przez kierowców. Odbiorca nie zostaje wprowadzony w błąd – dziecko nie prowadzi samochodu. Szczególnie wyraźne jest to w momencie przedstawienia w filmie postaci faktycznego kierowcy – dorosłego mężczyzny. Ten fragment nie pozostawia wątpliwości co do tego, kto w rzeczywistości prowadzi samochód.
W ocenie ZO reklama nie propaguje także szybkiej jazdy po dziurawych i krętych drogach. Motyw dość brawurowej jazdy ma związek z reklamowanym produktem, jakim jest suplement diety stosowany przy chorobie lokomocyjnej. Celem zastosowania takiej fabuły jest pokazanie skuteczności produktu. Zdaniem ZO przeciętny konsument – odbiorca reklamy nie odbierze przekazu jako promującego niebezpieczną jazdę.
W ocenie Zespołu Orzekającego skarżona reklama przekaz jest formą kreatywnego przekazu, który ma wzbudzić wyłącznie pozytywne emocje w odbiorcy. Nie zostaje tu naruszone dobro dziecka ani powszechnie przyjęte normy etyczne.
Należy także zwrócić uwagę, że reklama zasadniczo nie jest kierowana do dzieci. Świadczy o tym pora emisji skarżonej reklamy, a także fakt, że Lokomotiv zakupują w szczególności osoby dorosłe – dla siebie lub dziecka. Tym bardziej zatem dorosły odbiorca odczyta skarżoną reklamę w sposób niedosłowny.
W razie jakichkolwiek dodatkowych pytań prosimy o kierowanie ich do Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy w sposób wskazany na naszej stronie internetowej www.radareklamy.pl. Postaramy się udzielić wszelkich możliwych informacji oraz porad mogących zagwarantować najwyższe standardy etyczne oraz przestrzeganie dobrych praktyk rynkowych na rynku reklamowym w Polsce.
Zdania odrębne
Brak.
Zgodnie z pkt. 59 w zw. z art. 35 Regulaminu Rozpatrywania Skarg, Skarżący może odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni roboczych od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody, nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.
