Uchwała Nr ZO/080/25o z dnia 8 października 2025 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/110/25

Pobierz uchwałę (pdf)

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy w składzie:

 

  • Igor Kaleński – przewodniczący
  • Kamila Pirogow – Małdzińska – członkini
  • Aleksandra Wierzba – członkini

na posiedzeniu w dniu 8 października 2025 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/110/25 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Envest Research Inc. z siedzibą w Claymont, USA w sprawie dotyczącej reklamy quizu myIQ, dokonał oceny skarżonego przekazu reklamowego.

OPINIA – OCENA PRZEKAZU REKLAMOWEGO

Działając w interesie publicznym i w zakresie doświadczeń wyniesionych ze współpracy z organizacjami konsumenckimi, Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a także organizacjami promującymi standardy rynku reklamy w innych krajach, jak i na poziomie międzynarodowym (w tym The European Advertising Standards Alliance EASA) oraz mając na celu ochronę interesów konsumentów, Komisja Etyki Reklamy dokonała analizy przedstawionego przekazu reklamowego pod kątem zgodności z powszechnie przyjętymi zasadami etyki oraz dobrymi praktykami rynkowymi. 

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Envest Research Inc. z siedzibą w Claymont, USA (dalej także: „Skarżona”) stosuje reklamę wprowadzającą w błąd.

 

Zgodnie ze skargą:

 

Jeśli masz 12 poprawnych odpowiedzi w tym quizie
twój IQ przekracza 140
ROZPOCZNIJ QUIZ

 

Jakie są dowody, że jakiś quiz internetowy [płatny] bada IQ i jeszcze, że za 12 poprawnych odpowiedzi moje IQ przekracza 140. A co jeżeli ktoś strzelał na wszystkie pytania i wszystkie trafił dobrze [jest na to szansa] i wtedy zostanie superinteligentym człowiekiem wg tego quizu.

 

Przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający zasady etyki reklamy w zakresie wskazanym w art. 10 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Art. 10

  1. Ponadto reklamy nie mogą wprowadzać w błąd jej odbiorców, w szczególności w odniesieniu do:
  2. a) istotnych cech, w tym właściwości, składu, metody, daty produkcji, przydatności, ilości, pochodzenia

(w tym geograficznego) reklamowanego produktu;

  1. b) wartości produktu i jego rzeczywistej ceny oraz warunków płatności, w szczególności takich jak sprzedaż ratalna, leasing, sprzedaż na kredyt, sprzedaż okazyjna;
  2. c) warunków dostawy, wymiany, zwrotu, napraw i konserwacji;
  3. d) warunków niezgodności z umową i gwarancji
  4. e) praw własności intelektualnej i przemysłowej, takich jak w szczególności patenty, nazwy, znaki towarowe oraz wzory przemysłowe i modele;
  5. f) urzędowych zezwoleń lub atestów, nagród, medali i dyplomów;
  6. g) zakresu świadczeń przedsiębiorcy na cele dobroczynne;
  7. h) określonych zalet produktu, jeżeli zaleta ta polega jedynie na zgodności z minimalnymi wymogami prawnymi.

[…]

 

Skarżona nie przedstawiła stanowiska w sprawie.

 

W obliczu nieustosunkowania się Skarżonej do treści skargi oraz braku wzięcia udziału w posiedzeniu Zespół Orzekający podjął uchwałę w formie opinii oceniającej skarżony przekaz na podstawie ogólnie przyjętych norm etycznych na podstawie art. 34 Regulaminu Rozpatrywania Skarg.

 

Z przekazanego przez Skarżącego materiału dowodowego (zrzut ekranu) wynika, że skarżony przekaz miał formę reklamy internetowej. Data i czas emisji wskazany przez Skarżącego to dzień 9 czerwca 2025 roku, godzina 18:09.

 

Przekaz został umieszczony na stronie www.tekstowo.pl. Na zrzucie ekranu zamieszczono kolorową grafikę w stylu malarskim, przedstawiającą mężczyznę na tle abstrakcyjnych barw. Bohater przypomina postać Elona Muska. Nad portretem zamieszczono tekst:  JEŚLI MASZ 12 POPRAWNYCH ODPOWIEDZI W TYM QUIZIE, zaś w dolnej części: TWÓJ IQ PRZEKRACZA 140! Poniżej, na czerwonym przycisku widniał napis: Rozpocznij quiz. W lewym dolnym rogu zamieszczono logo Skarżonej.

 

Zespół Orzekający uznał, iż skarżony przekaz narusza ogólnie przyjęte normy etyczne.

 

W ocenie Zespołu Orzekającego (dalej także: „ZO”) przekaz będący przedmiotem skargi stanowi wyraz nieuzasadnionego przypisania quizowi internetowemu cech naukowych i diagnostycznych, których faktycznie nie posiada. Reklama posługuje się terminologią z zakresu psychometrii i psychologii, sugerując, że oferowany test jest w stanie w sposób wiarygodny określić poziom inteligencji użytkownika, co może budzić w odbiorcach błędne przekonanie o jego rzetelności i naukowym charakterze.

Prawidłowy pomiar ilorazu inteligencji IQ wymaga zastosowania standaryzowanych narzędzi psychologicznych opracowanych w warunkach naukowych[1]. Ogólnodostępny test internetowy, zwłaszcza o nieznanym autorstwie i bez udokumentowanej metodologii, nie spełnia tych kryteriów.

 

Stwierdzenie, iż 12 poprawnych odpowiedzi w quizie rzekomo świadczy o IQ przekraczającym 140, jest pozbawione podstaw empirycznych. Nie zostało poparte ani danymi statystycznymi, ani wynikami badań, ani odwołaniem do uznanych skal pomiaru inteligencji. Przekaz taki nadużywa języka naukowego w celu nadania wiarygodności produktowi o charakterze rozrywkowym lub komercyjnym.

 

W konsekwencji reklama może wprowadzać konsumentów w błąd co do istotnych cech (właściwości) oferowanego produktu, w szczególności jego funkcji, jakości, przydatności oraz wartości poznawczej. Odbiorca, ufając przekazowi, może odnieść mylne wrażenie, że uczestnictwo w quizie pozwoli mu poznać rzeczywisty poziom inteligencji, podczas gdy w rzeczywistości jest to jedynie forma zabawy, nieposiadająca żadnej wartości diagnostycznej.

 

Tego rodzaju reklama wykorzystuje brak specjalistycznej wiedzy konsumentów oraz gra na emocjach i ciekawości odbiorcy, co stoi w sprzeczności z zasadami rzetelności i odpowiedzialności społecznej reklamy.

Istotnym czynnikiem przy ocenie rzeczonej reklamy jest fakt, że otrzymanie wyniku testu jest odpłatne[2]. Ta okoliczność dodatkowo może wpływać na przekonanie konsumenta, że reklamowana usługa jest nie tylko zabawą, ale wiarygodnym badaniem.

Nie może ujść uwadze, że w internecie  znajdują się ogólnodostępne informacje, z których w wynika, że opłata jest pobierana cyklicznie (model subskrypcyjny), niejednokrotnie bez wiedzy użytkownika[3]. Odrębna ocena tego aspektu działań reklamodawcy leży jednak poza zakresem kompetencji KER.

 

W związku z powyższym, mając na uwadze treść skargi, Zespół Orzekający ocenił przedmiotową reklamę jak w osnowie niniejszej Uchwały. 

 

W razie jakichkolwiek dodatkowych pytań prosimy o kierowanie ich do Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy w sposób wskazany na naszej stronie internetowej www.radareklamy.pl. Postaramy się udzielić wszelkich możliwych informacji oraz porad mogących zagwarantować najwyższe standardy etyczne oraz przestrzeganie dobrych praktyk rynkowych na rynku reklamowym w Polsce. 

 

Zdania odrębne

 

Brak.

 

Zgodnie z pkt. 58 w zw. z art. 34 Regulaminu Rozpatrywania Skarg Skarżący może odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.

[1] https://pl.wikipedia.org/wiki/Test_inteligencji

[2] Opłata za otrzymanie wyniku testu ma być wysoka (29,99 $) – zob. https://www.reddit.com/r/Scams/comments/1i7ql3o/myiqcom_is_a_scam_and_relies_on_deliberately/?tl=pl

[3] Przykładowo: https://www.reddit.com/r/Scams/comments/1i7ql3o/myiqcom_is_a_scam_and_relies_on_deliberately/?tl=pl