Uchwała Nr ZO/082/25u z dnia 15 października 2025 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/066/25

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy w składzie:

 

• Agnieszka Krajnik – członkini
• Agnieszka Przewoźnik – członkini
• Sławomir Skowerski – przewodniczący

na posiedzeniu w dniu 15 października 2025 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/066/25 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Duolingo Inc. z siedzibą w Pittsburgu, USA w sprawie dotyczącej reklamy aplikacji Duolingo,

postanawia

 

skargę oddalić.

 

Uzasadnienie

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Duolingo Inc. z siedzibą w Pittsburgu, USA (dalej także: „Skarżona”) stosowała przekaz promujący niepoprawne zachowania w miejscu publicznym.

 

Zgodnie ze skargą:

 

Nie pamiętam dokładnego tekstu, lecz cały sens reklamy polega na tym, że Junior i ktoś inny robi lekcję na reklamowanym serwisie w publicznej toalecie, a Junior, słysząc to, zagląda przez szparę do kabiny obok i proponuje tej osobie Super Duolingo.

 

Uważam że zachowanie Juniora jest wręcz niecenzuralne! Podglądanie kogoś w toalecie jest karalne ze względu na to że toaleta jest strefą prywatności, gdzie odsłaniamy swoje „narządy”.
Zachowanie, jeśli chodzi o robienie lekcji, też jest złe, ponieważ gdy liczba kabin jest ograniczona, a ktoś naprawdę musi siku lub kupę, przez takie osoby, które zajmują sedesy, robiąc lekcję, może nie zdążyć.

 

Przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający zasady etyki reklamy w zakresie wskazanym w art. 2 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

 

Art. 2

1. Działania objęte postanowieniami Kodeksu będą wykonywane z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami, prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej oraz zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji.

 

Obecny na posiedzeniu w dniu 15 października 2025 roku przedstawiciel Skarżonej przedstawił stanowisko w sprawie.

 

Skarżona wniosła o oddalenie skargi z uwagi na brak naruszenia norm Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Treść reklamy stanowi część szerokiej komunikacji Skarżonej, utrzymanej w stylu kreskówki. Treść przekazów ma na celu odzwierciedlenie sposobu korzystania z aplikacji. Jest to nowa metoda nauki – poniekąd w kontrze do dotychczasowych form nauki języka. Przekaz ma podkreślić odmienność metody, która polega na nauce języka każdego dnia w różnych okolicznościach i miejscach. Skarżona podkreśliła, iż pokazanie, że nauka może mieć miejsce w toalecie, w okolicznościach czynności fizjologicznych, nie jest zakazane czy niedozwolone. Ten motyw ma uwypuklić wszechstronność reklamowanej aplikacji. Zabawny aspekt ma na celu przyciągnięcie uwagi konsumenta i jest powszechną praktyką stosowaną w przekazach marketingowych.

 

Skarżona, w odniesieniu do zarzutu Skarżącego dotyczącego ,,zaglądania przez szczelinę”, zaznaczyła, iż jest to sformułowanie nieprecyzyjne. Postać spogląda przez szparę pomiędzy kabinami, ale nie jest to podglądanie – bohater przekazu reaguje jedynie na charakterystyczny dźwięk aplikacji. Przekaz nie zawiera elementów obscenicznych. Przedstawione zachowanie nie może być kwalifikowane jako karalne. Jest to przykład indywidualnej interpretacji, która nie ma pokrycia w rzeczywistości.

 

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego wyłączenia możliwości korzystania z ubikacji, Skarżona wskazała że nie zachęca do blokowania korzystania z ubikacji. Przekaz jest wyłącznie humorystycznym zabiegiem, pokazującym wszechstronność możliwości nauki w różnych okolicznościach. Dzienny wymiar korzystania z aplikacji to około 15 minut, podzielone na bardzo krótkie interwały – 5 albo 3 minutowe. Tak krótki czas nie pozbawi możliwości skorzystania przez inne osoby z jakiegokolwiek miejsca dostępnego publicznie.

 

Skarżona powołała się na model przeciętnego konsumenta, który, w jej ocenie, nie powinien mieć problemów z poprawną interpretacją reklamy. Wskazała także na przykłady uchwał KER, gdzie nawet bardziej kontrowersyjne przekazy nie zostały uznane na naruszające zasady etyki.

 

Skarżona podkreśliła, że reklama ma na celu wywołanie uśmiechu. Przekaz jest wyważony i zabawny. Pozbawiony jest także kontekstu seksualnego. Nie została pokazana nagość czy intymne części ciała. Reklama nie jest w żadnym elemencie wulgarna. Skarżona zaznaczyła, że reklama jest emitowana na całym świecie i nigdy wcześniej nie miała miejsca podobna skarga.

 

Mając na względzie powyższe, Skarżona wniosła jak na wstępie.

 

Zespół Orzekający ustalił, co następuje.

 

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (zrzut ekranu) wynika, że przekaz miał formę spotu reklamującego aplikację do nauki języków obcych Duolingo. Data oraz pora emisji wskazana przez Skarżącego to dzień 10 kwietnia 2025 roku o godzinie 22:06.

 

Grafika przedstawia ona mężczyznę siedzącego na sedesie, który korzysta z telefonu. Z kabiny obok, pod przegrodą, wygląda postać z rudymi włosami (Junior)  i pyta: „You’re on Duolingo too?” („Też jesteś na Duolingo?”). Cała scena rozgrywa się w publicznej toalecie, na co wskazuje widoczna rolka papieru toaletowego, kafelki na podłodze i graffiti na ścianie.

 

Zespół Orzekający zważył, co następuje.

 

W ocenie Zespołu Orzekającego (dalej także: „ZO”) skarżony przekaz nie narusza zasad etyki wyrażonych w Kodeksie Etyki Reklamy.

 

Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy zasadniczo winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).

 

W rzeczonej sprawie potencjalnym odbiorcą skarżonego przekazu jest osoba zainteresowana nauką języka obcego w formie aplikacji na telefon.

 

Skarżona reklama, jakkolwiek akcja spotu ma miejsce w toalecie, nie ukazuje nagości, części intymnych, nie jest obsceniczna ani wulgarna. W ocenie ZO jedynym wydźwiękiem reklamy jest przekaz, iż czas na naukę jest zawsze i nawet krótka chwila może być efektywna w nauce języka obcego.

 

Przekaz ma formę humorystyczną. Wpisuje się w szeroką komunikację Duolingo, której strategia marketingowa opiera się na nieszablonowych i angażujących działaniach, mających na celu zwrócenie uwagi odbiorców oraz budowanie z nimi relacji poprzez humor i dystans. Skarżona stosuje rozpoznawalny styl komunikacji marki, w której nigdy nie występują rzeczywiste osoby fizyczne. Przekaz opiera się wyłącznie na kreacjach graficznych, animowanych postaciach i uproszczonych formach wizualnych, stworzonych na potrzeby aplikacji edukacyjnej. Bohaterowie mają charakter fikcyjny i służą przekazaniu idei nauki języków w sposób przystępny i atrakcyjny dla użytkownika.

 

W opinii ZO odbiorca reklamy nie ma podstaw, by uznać skarżony przekaz za niestosowny lub naruszający dobre obyczaje. Przeciwnie, jego wymowa jest jasna i spójna z charakterem marki, która posługuje się humorem jako narzędziem edukacyjnym i komunikacyjnym.  

Nadto, przeciętny konsument nie odbierze omawianego przekazu dosłownie – jakoby zachęcał do długotrwałego korzystania z aplikacji Duolingo w toaletach publicznych, co może utrudniać korzystanie z toalety przez inne osoby. Zarzut ten pozbawiony jest zasadności i w stoi w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego, zgodnie z którym konsumenci nie odbierają przekazów marketingowych w tak dosłowny, prostolinijny sposób.

 

Zespół Orzekający dostrzega, że działalność Skarżonej stanowi przykład nowoczesnego podejścia do nauki, które łączy elementy edukacji i rozrywki. Tego rodzaju formy komunikacji mają na celu motywowanie odbiorców do aktywności intelektualnej i samorozwoju poprzez humor, rywalizację oraz codzienną interakcję z aplikacją. Przekaz Duolingo, choć przerysowany, niekonwencjonalny i oparty na żarcie sytuacyjnym, ma charakter motywacyjny – zachęca do nauki w każdej sytuacji dnia codziennego, promując naukę języków obcych jako wartościową alternatywę dla biernego spędzania czasu w internecie.

 

W świetle powyższego Zespół Orzekający uznał, że działania Skarżonej były wykonywane z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami i w poczuciu odpowiedzialności społecznej. W związku z powyższym ZO nie dopatrzył się naruszenia w art. 2 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający na podstawie art. 49 lit. b Regulaminu Rozpatrywania Skarg postanowił skargę oddalić.

 

Zdania odrębne

 

Brak.

 

Zgodnie z pkt. 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.