UCHWAŁY
Uchwała Nr ZO/084/25u z dnia 21 października 2025 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/060/25
Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy w składzie:
- Agnieszka Krajnik – członkini
- Agnieszka Przewoźnik – członkini
- Sławomir Skowerski – przewodniczący
na posiedzeniu w dniu 21 października 2025 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/060/25 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Helios S.A. z siedzibą w Łodzi w sprawie dotyczącej reklamy filmu ,,Superman”,
postanawia
skargę uwzględnić.
Uzasadnienie
W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Helios S.A. z siedzibą w Łodzi (dalej także: „Skarżona”) stosowała przekaz niezgodny z zasadami etyki.
Zgodnie ze skargą:
Był to zwiastun filmu Superman (2025). Na lodowe pustkowie spada z hukiem Superman, który w wyniku uderzenia leży w agonii. Rzęzi, ma pusty wzrok, a z ust leci mu krew.
Zwiastun filmowy był wyemitowany o godz. 11, przed seansem filmu dla dzieci „Minecraft” (wg kina Helios od 6 lat). Reklama sama w sobie mnie nie razi, możliwe, że film jest brutalny, mroczny itp. Niech będzie jednak skierowana do właściwego odbiorcy, a nie 6-latków.
Przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający zasady etyki reklamy w zakresie wskazanym w art. 25 w związku z art. 32 Kodeksu Etyki Reklamy i art. 4 Karty Ochrony Dzieci w Reklamie Kodeksu Etyki Reklamy.
Art. 25
Reklamy skierowane do dzieci lub młodzieży muszą uwzględniać stopień ich rozwoju oraz nie mogą
zagrażać ich fizycznemu i psychicznemu dobrostanowi lub dalszemu moralnemu rozwojowi.
Art. 32
Przepisy zawarte w art. 22-31 stosuje się odpowiednio również do reklam, które nie są bezpośrednio skierowane do dzieci, jednak dzieci są ich odbiorcami ze względu na formę oraz miejsce i sposób prezentowania reklam. Dotyczy to w szczególności reklam emitowanych w telewizji w sąsiedztwie audycji dla dzieci, reklam wyświetlanych w kinach przed seansami filmów dla dzieci oraz reklamy zewnętrznej.
Art. 4 Karty Ochrony Dzieci w Reklamie
Sygnatariusze Karty deklarują dołożenie najwyższej staranności, aby w przekazach reklamowych adresowanych do dzieci oraz w przekazach reklamowych, które nie są bezpośrednio skierowane do nich, jednak ze względu na formę, miejsce i sposób ich prezentowania dzieci są ich odbiorcami, nie pojawiały się treści mogące wpływać negatywnie na ich rozwój.
Skarżona, w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, przedstawiła stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 9 września 2025 r. i wyraziła wolę uczestnictwa w postępowaniu przed KER.
Skarżona wskazała, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz warunkami umów licencyjnych zawieranych przez Skarżoną z dystrybutorami filmowymi kino zobowiązane jest do emitowania zwiastunów wskazanych przez dystrybutora przed konkretnymi seansami. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA].
[TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA]
Skarżona podkreśliła, że kino, jako podmiot eksploatujący repertuar, nie ma prawnej ani kontraktowej możliwości ingerowania w treść, długość czy dobór zwiastunów, które dystrybutor dodaje do swojego filmu. Odpowiedzialność za zawartość, a także adekwatność wobec grupy wiekowej ponosi wyłącznie dystrybutor filmowy.
Wobec powyższego wskazany zwiastun został wyemitowany zgodnie z wytycznymi dystrybutora. W związku z tym Skarżona podkreśliła, że nie może ponosić odpowiedzialności za treść ani kontekst reklamowy materiałów promocyjnych dodawanych do filmów [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA].
Skarżona zaznaczyła, że mając na względzie wrażliwość młodszej widowni, sygnalizuje w dialogu z dystrybutorami potrzebę właściwego doboru materiałów promocyjnych.
Na posiedzeniu dnia 15 października 2025 r. obecni przedstawiciele Skarżonej poparli przedstawione stanowisko.
Posiedzenie zostało zawieszone decyzją Przewodniczącego Zespołu Orzekającego z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. Skarżona zobowiązała się do dostarczenia materiałów dowodzących brak odpowiedzialności po jej stronie za emisję skarżonego zwiastuna.
W korespondencji z dnia 15 października Skarżona ponownie podkreśliła, że nie ma wpływu na emitowane przed filmem treści. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA].
Skarżona dodała także, że w odpowiedzi na skargi dotyczące emisji zwiastuna filmu ,,Superman” przed projekcją filmu ,,Minecraft” zareagowała w trybie natychmiastowym, informując o powyższym dystrybutora. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA].
[TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA]
Na posiedzeniu dnia 21 października 2025 r. obecni przedstawiciele Skarżonej poparli przedstawione dotychczas stanowisko. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA].
Zespół Orzekający ustalił, co następuje.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżony przekaz miał formę zwiastuna wyemitowanego przed filmem ,,Minecraft” (Warner Bros.), którego grupą docelową są odbiorcy w wieku 6+. Zwiastun był zapowiedzią filmu ,,Superman” (Warner Bros.), którego grupą docelową są odbiorcy w wieku 13+.
Film rozpoczyna scena upadku Supermana z wysokości. Bohater leży na śniegu, a z jego ust wypływa krew. W pewnym momencie ,,resztką sił” gwiżdże. Do Supermana podbiega pies. Cała scena ukazuje znaczny ból fizyczny doświadczany bohatera. Oprócz krwi widoczne są także siniaki i rany na twarzy. Następnie pies zaciąga Supermana do lodowego pałacu, gdzie bohaterem zajmuje się zespół robotów. Przekaz kończy się przeglądem różnych bohaterskich interwencji Supermana.
Seans miał miejsce w kinie Helios w Olsztynie.
Data oraz pora emisji wskazana przez Skarżącego to dzień 17 maja 2025 roku o godzinie 11:00.
Zespół Orzekający zważył, co następuje.
W ocenie Zespołu Orzekającego (dalej także: „ZO”) skarżony przekaz narusza zasady etyki wyrażone w Kodeksie Etyki Reklamy.
Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy zasadniczo winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).
W zawisłej przed KER sprawie modelem przeciętnego konsumenta – odbiorcą skarżonej reklamy jest widz filmu ,,Minecraft”. Ze względu na charakter wyświetlanego filmu należy przyjąć, że przeciętnym odbiorcą jest osoba niepełnoletnia, a zatem szczególnie wrażliwa na bodźce emocjonalne i wizualne. Grupa docelowa ww. filmu została przez Skarżoną określona na wiek 6+[1].
W ocenie ZO zwiastun filmu ,,Superman” zawiera sceny drastyczne. Sam upadek Supermena na początku nagrania ukazuje krew, obrażenia ciała i ogrom cierpienia fizycznego. Dalej zwiastun zawiera brutalne, dynamiczne sceny walk i strzelanin. Mając to na uwadze, skarżony przekaz może wzbudzać lęk i poczucie zagrożenia, a tym samym negatywnie wpływać na rozwój psychiczny małoletnich. W ocenie ZO małoletni nie powinni być narażani na bodźce tego typu, w szczególności w trakcie rodzinnego seansu, w godzinach przedpołudniowych.
Należy także zwrócić uwagę, że zgodnie z deklaracją Skarżonej[2] różnica wieku pomiędzy adresowaną grupą wiekową filmu ,,Minecraft” (6+), a grupą docelową zwiastuna filmu ,,Superman”(13+) wynosi aż 7 lat. W ocenie ZO jest to bardzo znaczna różnica, która na tym etapie rozwoju dzieci ma niebagatelne znaczenie.
ZO zauważa argumentację Skarżonej, zgodnie z którą wybór zwiastunów do emisji opiera się na rekomendacji dystrybutorów. Mimo to, w ocenie ZO, na Skarżonej ciąży odpowiedzialność za ostateczną decyzję o emisji przekazu w konkretnym czasie i kontekście programowym. Opiekun idąc z dzieckiem do kina, świadomie dokonuje wyboru na jaki seans się wybiera, jednak nie ma wpływu na to jakie reklamy/zwiastuny są przed nim prezentowane. Odpowiedzialność za ten przekaz spoczywa na kinie. Dobór prezentowanych treści powinien być dokonywany ze szczególną uważnością, aby nie dopuścić do narażenia małoletniego odbiorcy na treści nieadresowane do jego kategorii wiekowej. ZO zaznacza, że dobór treści powinien opierać się przede wszystkim na społecznej odpowiedzialności instytucji kultury, jaką jest kino.
[TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA]
Należy podkreślić, że ocena reklamy dokonywana jest ad casum, z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy oraz w zakresie wskazanym w uzasadnieniu skargi.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżona reklama nie uwzględniała stopnia rozwoju dzieci i mogła zagrażać ich szeroko pojętemu dobrostanowi. Mając to na względzie, należy uznać, że przekaz narusza zasady etyki reklamy w zakresie wskazanym w art. 25 w związku z art. 32 Kodeksu Etyki Reklamy i art. 4 Karty Ochrony Dzieci w Reklamie Kodeksu Etyki Reklamy.
Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający na podstawie art. 49 lit. c Regulaminu Rozpatrywania Skarg postanowił skargę uwzględnić.
Zdania odrębne
Brak.
Zgodnie z pkt. 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.
