Uchwała Nr ZO/094/25u z dnia 12 listopada 2025 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/030/25

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, w składzie:

 

• Igor Kaleński – członek
• Aleksandra Wierzba – członkini
• Paulina Zyśk – Lisica – przewodnicząca

na posiedzeniu w dniu 12 listopada 2025 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/030/25 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko LEGO Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w sprawie dotyczącej reklamy produktu LEGO,

postanawia

 

skargę oddalić.

 

Uzasadnienie

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że LEGO Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej także: „Skarżona”) stosowała przekaz promujący napój energetyczny wśród dzieci.

 

Zgodnie ze skargą:

 

Reklama / oferta przedstawia samochód – zabawkę z reklamą marki producenta popularnego napoju energetycznego.

 

Na Facebooku wyświetliła mi się reklama produktu Lego – zabawka/samochód z reklamą marki napoju energetycznego (reklama sponsorowana). Ponieważ byłem zaskoczony reklamowaniem marki producenta napoju energetycznego na takiej zabawce zapoznałem się z ofertą bezpośrednio na stronie Lego. Tam znajduje się produkt o nazwie: Bolid F1® Oracle Red Bull Racing RB20.

Co prawda jest tam zastrzeżenie, że jest to produkt „18+”, to jednak:

– po pierwsze, produkt ten wydaje się zabawką, której odbiorcami w praktyce są również dzieci;

– po drugie, sam producent zdaje się również akceptować korzystanie z produkt przez dzieci, skoro w jednym z dwóch komentarzy użytkowników (moderowanych) znajduje się informacja: „Zestaw ogólnie fajny, poradził sobie 8 latek z jego złożeniem. Minus za to że podczas zabawy odpadają klocki. Cena adekwatna do jakości. Bolid fajnie prezentuje się wśród naszej kolekcji LEGO”;

– po trzecie, w.w. okoliczności wskazują, że reklamodawca liczy się z tym , że ten produkt trafia również do dzieci i taką praktykę akceptuje, skoro na jego stronie internetowej znajduje się taki komentarz.

 

W moim przekonaniu zamieszczanie reklamy marki producenta popularnego napoju energetycznego jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. Choć formalnie nie ma wyraźnie takiego zakazu, to należy zauważyć, że mamy zakaz sprzedaży napojów energetycznych dzieciom poniżej 18 roku życia. W tym stanie rzeczy zamieszczanie takich reklam, które długofalowo mogą prowadzić do zwiększenia atrakcyjności marki takiego napoju i jego konsumpcji narusza właśnie dobre obyczaje, a nawet może powodować, że dzieci częściej będą podejmowały próby zakupu/konsumpcji takiego napoju mimo istniejącego zakazu. Co prawda istnieje wspomniany zakaz sprzedaży, to powszechne wiadomo, że bywa on naruszany, a takie reklamy jak ta właśnie wzmacniają chęć zakupu przez dzieci takich produktów. Dodatkowo tworzą pewną otoczkę oceny takiego produktu – skoro jest to zabawka i jak wynika z powyższego wpisu, korzysta z niej 8-latek, to w ten sposób dochodzi do swoistego wykorzystania zaufania, jakie dzieci mają do rodziców (skoro rodzic sam to kupuje dziecku, to przecież nie powinno być w reklamowanej marce nic złego). Tymczasem spożywania napojów energetycznych wśród dzieci wciąż jest sporym problemem (np. NIK alarmuje: Dzieci piją napoje energetyczne bez umiaru i nikt nic nie robi, https://nowiny24.pl/nik-alarmuje-dzieci-pija-napoje-energetyczne-bez-umiaru-i-nikt-nic-nie-robi/ar/c14-18714353). Zamieszczanie takich reklam na produktach skierowanych w praktyce również do dzieci świadczy również o braku w tym zakresie społecznej odpowiedzialności. Bez znaczenia dla takiej oceny jest to, że w tym przypadku chodzi o „samochód ze świata sportu”, bo nie ma to w tym przypadku znaczenia (a co najwyżej jest samo w sobie pewnym niepokojącym zjawiskiem).

 

Przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający zasady etyki reklamy w zakresie wskazanym w art. 2 ust. 1, art. 23 w związku z art. 32 Kodeksu Etyki Reklamy, art. 4 Karty Ochrony Dzieci w Reklamie, art. 5 pkt 2 i pkt 1 prim Karty Ochrony Dzieci w Reklamie Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Art. 2

1. Działania objęte postanowieniami Kodeksu będą wykonywane z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami, prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej oraz zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji.

[…]

 

Art. 23

Reklama skierowana do dzieci lub młodzieży nie może zawierać treści stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa.

 

Art. 32

Przepisy zawarte w art. 22-31 stosuje się odpowiednio również do reklam, które nie są bezpośrednio skierowane do dzieci, jednak dzieci są ich odbiorcami ze względu na formę oraz miejsce i sposób prezentowania reklam. Dotyczy to w szczególności reklam emitowanych w telewizji w sąsiedztwie audycji dla dzieci, reklam wyświetlanych w kinach przed seansami filmów dla dzieci oraz reklamy zewnętrznej.

 

Art. 4 Karty Ochrony Dzieci w Reklamie

Sygnatariusze Karty deklarują dołożenie najwyższej staranności, aby w przekazach reklamowych adresowanych do dzieci oraz w przekazach reklamowych, które nie są bezpośrednio skierowane do nich, jednak ze względu na formę, miejsce i sposób ich prezentowania dzieci są ich odbiorcami, nie pojawiały się treści mogące wpływać negatywnie na ich rozwój.

 

Art. 5 Karty Ochrony Dzieci w Reklamie

Sygnatariusze Karty pozostając w zgodności z zapisami art. 16 b ust. 2-5 zgodnie, z którymi  zakazane jest nadawanie przekazów handlowych

1. zachęcających małoletnich do wywierania presji na rodziców lub inne osoby w celu skłonienia ich do zakupu reklamowanych produktów lub usług;
2. wykorzystujących zaufanie małoletnich, jakie pokładają oni w rodzicach, nauczycielach i innych osobach;
3. w nieuzasadniony sposób ukazujących małoletnich w niebezpiecznych sytuacjach;

 

Deklarują, że reklamy, których odbiorcami ze względu na treść, formę, kanał komunikacji i sposób ich prezentowania, są dzieci nie będą zawierać w szczególności:

1. treści mogących prowadzić do zagrożenia ich zdrowia lub bezpieczeństwa,

            […]

Skarżona, w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, przedstawiła stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 29 września 2025 r. i wyraziła wolę uczestnictwa w postępowaniu przed KER.

 

Skarżona wskazała, że:

1) omawiane logo na produkcie LEGO nie stanowi reklamy,

2) standardowe oferowanie produktu do sprzedaży w sklepie internetowym jego producenta nie stanowi reklamy,

3) nawet gdyby logo stanowiło reklamę, byłaby to reklama marki Red Bull, co nie jest równoznaczne z reklamą napojów energetycznych tej marki,

4) reklama napojów energetycznych nie jest zakazana, a produkt LEGO zawiera jedynie logo Red Bull, przedstawione w sposób neutralny (niekierowane do dzieci),

5) omawiany zestaw LEGO jest skierowany do osób powyżej 18 roku.

 

Tym samym, w ocenie Skarżonej, nie ma potrzeby rozpatrywania, czy działanie Skarżonej nie narusza przepisów, w tym tych stanowiących samoregulację członków Rady Reklamy.

 

Niemniej, aby wyjść naprzeciw Radzie Reklamy, która w zawiadomieniu wskazała na możliwość naruszenia norm Kodeksu Etyki Reklamy oraz Karty Ochrony Dzieci w Reklamie, Skarżona odniosła się także do regulacji dotyczących reklamy skierowanej dla dzieci.

Sam fakt, że logo to widnieje na wiernej replice bolidu Formuły 1, w żaden sposób nie odwołuje się do łatwowierności dzieci, nie wykorzystuje żadnych szczególnych środków, aby je nakłonić do zakupu. Nie wykorzystuje też naiwności dzieci i ich braku wiedzy o świecie, aby wywołać w nich wrażenie, że produkt ma właściwości, których w rzeczywistości nie ma. Nie odwołuje się do emocjonalności dzieci ani nie odwołuje się do ich chęci posiadania. Nie wykorzystuje też zaufania dzieci do osób dorosłych. Produkt LEGO po prostu odzwierciedla fakty – tj. wierny wygląd jednego z bolidów Formuły 1.

 

Obecność logo Red Bull na produkcie nie stanowi także bezpośredniego wezwania dzieci do nabywania reklamowanych produktów ani do nakłonienia dorosłych do kupowania im tych produktów. Produkt LEGO jest po prostu dostępny w sprzedaży w sklepie internetowym Spółki. Skarżący nie wykazał, aby produkt LEGO był w jakikolwiek sposób reklamowany i aby jego potencjalne reklamy naruszały powyższe przepisy.

 

Należy jeszcze raz podkreślić, że omawiany zestaw LEGO nie jest produktem skierowanym do dzieci i jest prezentowany w katalogu jako przeznaczony dla dorosłych.

 

Nie sposób też przyjąć, że logo Red Bull stanowi zagrożenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa dzieci, nawet jeżeli dziecko zobaczy je na omawianym produkcie. Samo logo nie zawiera w swoim przekazie nic, co mogłoby negatywnie wpłynąć na rozwój bądź zdrowie dzieci. Nie wskazuje ono również na produkt w postaci napojów energetycznych, a jedynie na nazwę marki. Nie można przełożyć negatywnych skutków zdrowotnych napojów energetycznych na sam fakt tego, że dziecko może potencjalnie zobaczyć logo firmy produkującej takie produkty.

 

Podsumowując skarga powinna zostać odrzucona jako bezprzedmiotowa, ponieważ de facto nie dotyczy reklamy, lecz produktu – zestawu klocków LEGO 18+ oferowanego w standardowy sposób w sklepie internetowym Skarżonej. Nawet jednak, gdyby rozpatrywać sam produkt LEGO jako reklamę napoju energetycznego, to w żaden sposób nie narusza ona przepisów obowiązującego prawa ani norm przyjętych przez Radę Reklamy w Kodeksie oraz Karcie, wobec czego skargę należy oddalić.

 

Na posiedzeniu dnia 29 października 2025 r. obecny był przedstawiciel Skarżonej. Posiedzenie zostało zawieszone decyzją Przewodniczącego Zespołu Orzekającego z uwagi na konieczność zapoznania się przez Skarżoną z materiałem dowodowym w sprawie w postaci zrzutu ekranu z portalu Facebook ukazującego kadr z filmu reklamującego omawiany produkt LEGO (materiał sponsorowany profilu „LEGO”), będącego przedmiotem niniejszego postępowania.

 

W korespondencji z dnia 10 listopada 2025 roku Skarżona przedstawiła stanowisko uzupełniające.

 

Skarżona wskazała, że materiał, którego dotyczy skarga był kierowany wyłącznie do osób pełnoletnich (w przedziale wiekowym od 18 do 65+). Tym samym materiał nie był kierowany do osób poniżej 18 roku życia, co, w ocenie Skarżonej, czyni całą skargę bezprzedmiotową.

 

Skarżona podkreśliła, że materiał nie był reklamą zachęcającą do spożywania napojów energetycznych.

Nazwa Red Bull, która się na nim pojawia, jest praktycznie niewidoczna i jest częścią nazwy jednego z

bolidów formuły jeden.

 

Mając powyższe na względzie, Skarżona wniosła o oddalenie, względnie odrzucenie skargi.

 

Na wznowionym posiedzeniu w dniu 12 listopada 2025 roku obecny przedstawiciel Skarżonej poparł przedstawione stanowisko.

 

Zespół Orzekający ustalił, co następuje.

 

Z materiału dowodowego dostarczonego przez Skarżącego wynika, że przekaz miał formę reklamy sponsorowanej profilu „LEGO” na platformie Facebook. Data oraz pora emisji wskazana przez Skarżącego to dzień 22 marca 2025 roku o godzinie 17:50.

 

Materiał ma postać zrzutu ekranu ukazującego końcowy kadr z filmu wideo.

 

W centralnej części przekazu zamieszczono białą czcionką hasło „Kup teraz” i  „lego.com”. W tle widoczna jest scena inspirowana pit-stopem Formuły 1. Na pierwszym planie znajduje się model bolidu LEGO ustawiony na pasie serwisowym. Po obu stronach toru pochylają się członkowie załogi pit-stopu. W dolnej cześci zdjęcia znajduje się opis: Napędzamy pasją oraz„Lego.com”, a także przycisk „Kup teraz”.

 

Zespół Orzekający zważył, co następuje.

 

W ocenie Zespołu Orzekającego (dalej także: „ZO”) skarżony przekaz nie narusza zasad etyki wyrażonych w Kodeksie Etyki Reklamy.

 

Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy zasadniczo winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).

 

W zawisłej przed KER sprawie modelem przeciętnego konsumenta – odbiorcą skarżonej reklamy jest każda osoba, która mogła zobaczyć reklamę Skarżonej na portalu Facebook. Reklama była skierowana do osób pełnoletnich, zatem należy założyć, że jej odbiorcą jest osoba dorosła. Jest to niejednorodna grupa, składająca się z osób o różnym wykształceniu, miejscu zamieszkania i doświadczeniu życiowym. Należy zatem przyjąć, że przeciętnym konsumentem w niniejszej sprawie jest konsument, który jest świadomy przekazywanych mu treści. Jednocześnie jednak nie jest specjalistą w dziedzinie sprzedaży i marketingu, a na sugestię przekazów reklamowych jest podatny w sposób umiarkowany.

 

Na wstępnie ZO zaznacza, że przedmiotem jego oceny jest reklama produktu „Bolid F1® Oracle Red Bull Racing RB20” zamieszczona na portalu Facebook.

 

Kluczową okolicznością w niniejszej sprawie jest fakt, że skarżony przekaz reklamowy kierowany był do osób pełnoletnich (w przedziale wiekowym od 18 do 65+). Tym samym materiał nie był kierowany do osób poniżej 18 roku życia.

 

Również sam przekaz nie zawierał elementów, które mogłyby sugerować kierowanie reklamy do dzieci lub młodzieży. Brak było w szczególności elementów wizualnych typowych dla reklamy dziecięcej (np. animacji, bohaterów dziecięcych). Reklama nie zawierała także komunikatów, które mogłyby skłaniać odbiorcę (w tym odbiorcę małoletniego) do zakupu bądź spożywania napojów energetycznych. Brak było treści sugerujących korzystny wpływ takich produktów ani przedstawiających spożywanie napoju w sposób pozytywny lub atrakcyjny. Przekaz nie był też emitowany w miejscach charakterystycznych dla aktywności małoletnich, takich jak media dziecięce czy platformy gier.

 

Choć ZO nie wyklucza, że w praktyce reklamy internetowe mogą w incydentalnych przypadkach docierać do osób spoza grupy docelowej, nie stanowi to jednak wystarczającej podstawy do uznania, że przekaz był kierowany do dzieci lub młodzieży.

 

Należy  także zwrócić uwagę, że choć marka LEGO tradycyjnie kojarzona jest z zabawkami, to w ostatnich latach aktywnie rozwija segment produktów przeznaczonych dla dorosłych, w tym złożone kolekcjonerskie modele, zestawy techniczne oraz repliki obiektów kultury czy sportu. Przedmiotowy produkt „Bolid F1® Oracle Red Bull Racing RB20” należy do tej kategorii i jest oznaczony jako zestaw 18+. Zatem produkt będący przedmiotem skargi zgodnie z informacją producenta jest zestawem przeznaczonym dla osób powyżej 18 roku życia. Nie zmienia tego fakt, że w praktyce zestaw może być układany przez młodzież, a nawet dzieci z ewentualną pomocą dorosłych – na co wskazuje cytowany przez Skarżącego komentarz konsumenta zawarty na stronie internetowej Skarżonej.

 

Niezależnie od powyższego, logo Red Bull umieszczone na modelu bolidu nie ma charakteru reklamy napoju energetycznego, lecz stanowi element odwzorowania rzeczywistego pojazdu sportowego, którego sponsorem tytularnym jest Red Bull. W kontekście reklamy przedmiotowego zestawu LEGO logo pełni funkcję informacyjno-identyfikacyjną, a nie zachęcającą do zakupu lub konsumpcji napoju. Element ten ma charakter czysto ilustracyjny i jest nieodłącznym elementem wiernej repliki bolidu F1 Oracle Red Bull Racing RB20.

 

Skarga w znacznej mierze opiera się na subiektywnym odbiorze reklamującego, niepopartym obiektywnymi elementami przekazu. ZO podkreśla, że ocena reklamy musi opierać się na obiektywnych okolicznościach, a nie na przypuszczeniach co do potencjalnych, odległych skutków oddziaływania reklamy.

 

W związku z powyższym, Zespół Orzekający nie uwzględnił skargi. Reklama nie była skierowana do dzieci lub młodzieży, a także nie zawierała treści stwarzających zagrożenie dla ich zdrowia lub bezpieczeństwa, nadużywających zaufanie dzieci ani wpływających negatywnie na ich rozwój. Działania Skarżonej były wykonywane z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami i prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej. Tym samym reklama nie naruszała art. 2 ust. 1, art. 23 w związku z art. 32 Kodeksu Etyki Reklamy, art. 4 Karty Ochrony Dzieci w Reklamie, art. 5 pkt 1 prim Karty Ochrony Dzieci w Reklamie Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający na podstawie art. 49 lit. b Regulaminu Rozpatrywania Skarg postanowił skargę oddalić.

 

Zdania odrębne

 

Brak.

 

Zgodnie z pkt. 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.