UCHWAŁY
Uchwała Nr ZO/109/26u z dnia 8 lipca 2026 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/074/26
Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, w składzie:
- Sylwia Jedyńska – przewodnicząca
- Aleksandra Wierzba – członkini
- Teresa Wierzbowska – członkini
na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2026 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/074/26 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko autoDNA sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi w sprawie dotyczącej reklamy usługi sprawdzania numeru VIN,
postanawia
skargę oddalić.
Uzasadnienie
W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że autoDNA sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (dalej także: „Skarżona”) stosowała reklamę wprowadzającą w błąd.
Zgodnie ze skargą:
Chcąc sprawdzić swój nowo zakupiony samochód, znalazłem stronę oferującą darmowe sprawdzenie historii pojazdu po numerze VIN.
Po wpisaniu mojego numeru VIN okazało się, że mimo dalszych zapewnień o darmowym sprawdzaniu usługa okazuje się płatna. Za darmo to chyba tylko sprzedałem im swoje dane, a dokładnie dane pojazdu.
Na podstawie treści skargi przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający normy Kodeksu Etyki Reklamy wywiedzione w szczególności z postanowienia art. 10 ust. 1 lit. b Kodeksu Etyki Reklamy.
Art. 10
- Ponadto reklamy nie mogą wprowadzać w błąd jej odbiorców, w szczególności w odniesieniu do:
[…]
- b) wartości produktu i jego rzeczywistej ceny oraz warunków płatności, w szczególności takich jak sprzedaż ratalna, leasing, sprzedaż na kredyt, sprzedaż okazyjna;
[…]
Skarżona, w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, przedstawiła stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 8 czerwca 2026 r. W piśmie tym nie wyraziła zgody na udział w postępowaniu przed KER, jednak przedstawiła stanowisko merytoryczne.
Następnie pismem z dnia 26 czerwca 2026 r. Skarżona zmieniła stanowisko w zakresie udziału w postępowaniu, wyraziła wolę uczestnictwa w postępowaniu przed KER oraz zgłosiła udział w posiedzeniu Zespołu Orzekającego w dniu 8 lipca 2026 r. Jednocześnie w całości podtrzymała stanowisko merytoryczne przedstawione w piśmie z dnia 8 czerwca 2026 r. i uzupełniła je o dalsze wyjaśnienia i materiał dowodowy.
Skarżona uznała skargę za bezzasadną i wniosła o jej oddalenie.
W pierwszej kolejności Skarżona wskazała, że kwestionowane komunikaty „Sprawdź VIN za darmo z autoDNA” oraz „Darmowe sprawdzenie numeru VIN”, zamieszczone na stronie internetowej autodna.pl, nie stanowią reklamy w rozumieniu art. 3 lit. a Kodeksu Etyki Reklamy. W jej ocenie są one opisem funkcjonalności serwisu i warunków usługi, prezentowanym bezpośrednio w miejscu jej świadczenia, osobie, która już odwiedziła stronę, nie zaś przekazem dystrybuowanym poza serwisem w celach akwizycyjnych.
Niezależnie od powyższego Skarżona wskazała, że serwis oferuje dwie odrębne usługi: bezpłatną Informację Skróconą oraz odpłatny Raport Historii Pojazdu. Skorzystanie z Raportu wymaga uprzedniego uzyskania Informacji Skróconej, jednak użytkownik nie ma obowiązku zakupu Raportu i po otrzymaniu bezpłatnych informacji samodzielnie decyduje, czy chce nabyć odpłatną usługę. Zakres obu usług został opisany w regulaminie serwisu.
Jak podała Skarżona, Informacja Skrócona obejmuje w szczególności walidację i dekodowanie numeru VIN, przeszukanie baz zawierających ponad 500 milionów rekordów pojazdów, identyfikację pojazdu oraz wskazanie dostępności, braku dostępności lub liczby informacji i zdarzeń w poszczególnych kategoriach, a także koszt Raportu. Nie zawiera natomiast samych informacji ani szczegółów zdarzeń dotyczących pojazdu.
Skarżona podkreśliła, że w rozpatrywanej sprawie bezpłatna usługa została wykonana w całości. Po wpisaniu numeru VIN serwis zidentyfikował pojazd jako Audi A6 i poinformował o znalezieniu 69 wpisów, a także wskazał kategorie danych dostępnych dla tego pojazdu, w tym dotyczących historii pojazdu, archiwalnych zdjęć, baz pojazdów skradzionych, rejestru zastawów, akcji serwisowych, wyposażenia oraz poprawności numeru VIN.
Zdaniem Skarżonej informacje uzyskiwane w ramach Informacji Skróconej mają samodzielną i wymierną wartość dla użytkownika. Pozwalają zweryfikować poprawność numeru VIN, ustalić, jakie kategorie danych są dostępne, oraz ocenić, czy zakup pełnego Raportu jest celowy. Skarżona zaznaczyła także, że wykonanie zapytań do baz danych wiąże się po jej stronie z rzeczywistymi kosztami, a zakres bezpłatnych informacji jest szerszy niż w innych serwisach oferujących raporty historii pojazdów.
W odniesieniu do twierdzenia Skarżącego o przekazaniu danych Skarżona wskazała, że użytkownik podał wyłącznie numer VIN pojazdu, będący identyfikatorem widocznym m.in. na pojeździe, a nie swoje dane osobowe. Numer ten był niezbędny do wykonania usługi.
Skarżona zarzuciła, że zrzut ekranu dołączony do skargi przedstawia jedynie fragment strony wynikowej i nie obejmuje dalszej części, w której prezentowany jest zakres informacji udostępnionych użytkownikowi oraz kategorie danych dostępnych w Raporcie. W piśmie uzupełniającym przedstawiła pełniejsze zrzuty ekranu i wniosła, aby oceny dokonano na podstawie całego komunikatu widocznego podczas korzystania z serwisu.
Skarżona podkreśliła również, że na stronie nie zamieszczono obietnicy bezpłatnego sprawdzenia historii pojazdu. Komunikaty brzmiały „Sprawdź VIN za darmo z autoDNA” oraz „Darmowe sprawdzenie numeru VIN”. W ocenie Skarżonej sprawdzenie numeru VIN i uzyskanie Raportu Historii Pojazdu są odrębnymi usługami, a źródłem rozczarowania Skarżącego było błędne utożsamienie ich zakresu.
Zdaniem Skarżonej komunikacja dotycząca odpłatnego Raportu była jasna i czytelna. Na stronie wynikowej znajdował się wyodrębniony graficznie panel z nazwą „Raport Historii Pojazdu autoDNA”, ceną 89,99 zł, komunikatem „Cena do zapłaty: 89,99 zł” oraz przyciskiem „Kup teraz”. Nagłówek „Darmowe sprawdzenie numeru VIN” odnosił się natomiast do zakończonego bezpłatnego etapu i możliwości ponownego wykonania takiego sprawdzenia.
Skarżona wskazała, że przeciętny konsument jest w stanie odróżnić sprawdzenie numeru VIN od sprawdzenia historii pojazdu, a przyjęty model jest prokonsumencki, ponieważ umożliwia bezpłatne uzyskanie wstępnych informacji przed podjęciem decyzji o zakupie pełnego Raportu. Dodała, że serwis obsługuje ponad 1000 użytkowników dziennie, zaś na przestrzeni lat jedynie około pięciu zgłoszeń dotyczyło nieczytelności rozróżnienia obu usług.
Skarżona podniosła ponadto, że Skarżący nie poniósł szkody majątkowej: nie został obciążony opłatą, nie zakupił Raportu Historii Pojazdu i nie zawarł umowy dotyczącej odpłatnego Raportu. W jej ocenie nie doszło do wprowadzenia w błąd co do ceny lub warunków płatności w rozumieniu art. 10 ust. 1 lit. b Kodeksu Etyki Reklamy ani do stworzenia wrażenia, że odpłatny produkt jest bezpłatny.
Skarżona wniosła o przeprowadzenie dowodu z oględzin strony internetowej autodna.pl na okoliczność treści i zakresu bezpłatnej Informacji Skróconej oraz czytelnego oznaczenia ceny odpłatnego Raportu.
Obecny na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2026 roku przedstawiciel Skarżonej poparł przedstawione stanowisko w sprawie.
Zespół Orzekający ustalił, co następuje.
Z materiału dowodowego dołączonego do skargi (zrzuty ekranu) wynika, że na stronie głównej serwisu autoDNA pod adresem www.autodna.pl znajdował się komunikat „Sprawdź VIN za darmo z autoDNA”, a poniżej: „Sprawdź VIN w autoDNA i zobacz co skrywa Twój pojazd”. Użytkownik mógł wpisać numer VIN i wybrać przycisk „Sprawdź VIN”.
Na stronie wynikowej znajdował się nagłówek „Darmowe sprawdzenie numeru VIN” oraz komunikat niżej „Sprawdź kolejny”. Poniżej znajdowała się informacja „Super! Znaleziono 69 wpisów o Twoim pojeździe”. Wskazano na konkretny numer VIN i zidentyfikowano pojazd jako Audi A6. Poniżej widniała sekcja „Raporty autoDNA dla tego pojazdu”. Po prawej stronie znajdował się panel „Historia Twojego pojazdu”, obejmujący produkt „Raport Historii Pojazdu autoDNA”, cenę 89,99 zł, informację „Cena do zapłaty: 89,99 zł” oraz przycisk „Kup teraz”.
Na przedstawionym przez Skarżoną zrzucie ekranu widniała informacja o 68 wpisach dotyczących ww. pojazdu. Materiał ten obejmował również dalszą część strony, gdzie widoczny był szczegółowy wykaz kategorii i ilości informacji dostępnych w odpłatnym Raporcie:
- Informacje o pojeździe – dostępne dane w tej sekcji,
- Historia pojazdu – dostępne dane w tej sekcji,
- Archiwalne zdjęcia pojazdu – dostępne dane w tej sekcji,
- Sprawdzenie baz skradzionych pojazdów krajów Polska – dostępne dane w tej sekcji,
- Rejestr zastawów – dostępne dane w tej sekcji,
- Poprawność VIN – dostępne dane w tej sekcji,
- Raport w formie QR kodu – dostępne dane w tej sekcji,
- Akcje serwisowe/usterki oraz Wyposażenie – brak odnotowanych danych.
Z wyjaśnień Skarżonej złożonych na posiedzeniu wynika, że w sytuacji, gdyby dane Raportu zawierały nieprawidłowości co do sprawdzanego pojazdu, informacja ta zaznaczona byłaby na ww. etapie kolorem czerwonym.
Data emisji reklamy została wskazana przez Skarżącego na dzień 16 kwietnia 2026 r.
Zespół Orzekający zważył, co następuje.
W ocenie Zespołu Orzekającego (dalej także: „ZO”) skarżony przekaz nie narusza zasad etyki wyrażonych w Kodeksie Etyki Reklamy.
ZO nie podzielił stanowiska Skarżonej, że kwestionowany przekaz nie stanowi reklamy w rozumieniu Kodeksu Etyki Reklamy. Komunikaty na stronie internetowej przedstawiały i promowały usługi Skarżonej oraz służyły wywołaniu efektu pożądanego przez przedsiębiorcę w postaci skorzystania z serwisu, a następnie ewentualnego zakupu Raportu Historii Pojazdu. Sam fakt zamieszczenia przekazu na własnej stronie przedsiębiorcy nie pozbawia go reklamowego charakteru.
Tym samym skarżony materiał stanowi reklamę w rozumieniu art. 3 lit. a Kodeksu Etyki Reklamy. Zgodnie z tym postanowieniem reklamą jest przekaz zawierający w szczególności informację lub wypowiedź, zwłaszcza odpłatny lub za wynagrodzeniem w innej formie, towarzyszący czyjejkolwiek działalności, mający na celu zwiększenie zbytu produktów, inną formę korzystania z nich lub osiągnięcie innego efektu pożądanego przez reklamodawcę, z wyłączeniem działań public relations. Do reklamy zalicza się również promocję sprzedaży, oferty kierowane do odbiorców za pomocą marketingu bezpośredniego lub sponsoring, a także elementy identyfikacji wizualnej oraz przekaz, o którym mowa w zdaniu poprzednim, udostępniony w sieci Internet na serwerze www lub w mediach społecznościowych i innych miejscach mających na celu jego dotarcie do odbiorców; w sytuacji, w której odbiorcą reklamy jest konsument, oceny reklamy dokonuje się w oparciu o model przeciętnego konsumenta. W związku z tym skarżony przekaz podlega kognicji KER.
Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy zasadniczo winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).
W zawisłej przed KER sprawie odbiorcą skarżonej reklamy jest osoba zainteresowana sprawdzeniem danych dotyczących pojazdu, w tym przed jego zakupem. Jest to grupa niejednorodna, obejmująca zasadniczo osoby dorosłe, o różnym poziomie wiedzy i doświadczenia. Należy przyjąć, że przeciętny konsument w niniejszej sprawie jest świadomy znaczenia numeru VIN i informacji o przeszłości pojazdu, jednak nie jest specjalistą z zakresu motoryzacji ani marketingu i podlega oddziaływaniu przekazów reklamowych w umiarkowanym stopniu.
Przekaz reklamowy powinien być oceniany jako całość, z uwzględnieniem treści i sposobu prezentacji informacji na kolejnych, bezpośrednio powiązanych etapach korzystania z serwisu. W rozpatrywanej sprawie komunikaty wprost rozróżniały zakres elementu bezpłatnego od odpłatnego Raportu Historii Pojazdu.
Na stronie głównej Skarżona posłużyła się sformułowaniem „Sprawdź VIN za darmo z autoDNA” oraz „Sprawdź VIN w autoDNA i zobacz co skrywa Twój pojazd”, nie zaś obietnicą bezpłatnego udostępnienia historii pojazdu lub pełnego Raportu. Po wprowadzeniu numeru VIN użytkownik otrzymywał wynik bezpłatnego sprawdzenia: identyfikację pojazdu, liczbę odnalezionych wpisów oraz informację o zakresie danych dostępnych dla tego pojazdu.
Skarżący otrzymywał zatem nieodpłatnie szereg istotnych informacji, w tym sprawdzenie prawidłowości podanego przez siebie numeru VIN. Należy zgodzić się ze Skarżonym, że także sama informacja o braku danej kategorii danych (np. braku odnotowanych akcji serwisowych) jest równie istotną informacją dla potencjalnego nabywcy pojazdu, bo zawęża zakres jego niepewności co do historii auta.
Jednocześnie na stronie wynikowej wyraźnie wyodrębniono odpłatną usługę pod nazwą „Raport Historii Pojazdu autoDNA”. Bezpośrednio przy tej ofercie wskazano cenę 89,99 zł, powtórzoną w komunikacie „Cena do zapłaty: 89,99 zł”, oraz zamieszczono przycisk „Kup teraz”. Informacja o cenie nie była zatem ukryta w regulaminie, przypisie ani odległej części strony, lecz została przedstawiona w sposób widoczny przed podjęciem przez użytkownika decyzji o ewentualnym zakupie Raportu.
W ocenie ZO przeciętny konsument, zapoznając się z całością komunikacji, był w stanie zrozumieć, że bezpłatne jest sprawdzenie numeru VIN i uzyskanie informacji wstępnych, natomiast dostęp do pełnej historii pojazdu w postaci Raportu jest odpłatny. Pojęcia „sprawdzenie numeru VIN” i „historia pojazdu” zostały nie tylko odmiennie nazwane, ale także graficznie rozdzielone.
Nie można zatem przyjąć, że w niniejszej sprawie zastosowano tzw. marketing „z gwiazdką”, polegający na wyeksponowaniu uproszczonego przekazu głównego przy jednoczesnym ukryciu istotnych warunków oferty w przypisie, odległej części strony lub regulaminie. Odpłatność pełnego Raportu została zakomunikowana na tym etapie korzystania z serwisu, na którym produkt ten był oferowany użytkownikowi do zakupu.
Treść skargi wskazuje, że Skarżący utożsamił sprawdzenie numeru VIN z bezpłatnym uzyskaniem pełnej historii pojazdu. Takie indywidualne odczytanie przekazu nie znajduje jednak dostatecznego uzasadnienia w jego obiektywnej treści i sposobie prezentacji, ocenianych z perspektywy przeciętnego konsumenta. Zespół Orzekający uznał również, że sam model oferowania bezpłatnej usługi podstawowej wraz z możliwością skorzystania z odpłatnej usługi rozszerzonej jest powszechnie spotykanym rozwiązaniem rynkowym.
W związku z powyższym Zespół Orzekający stwierdził, że stosowany przez Skarżoną przekaz nie wprowadzał odbiorcy w błąd w zakresie wartości produktu, rzeczywistej ceny ani warunków płatności. ZO nie dopatrzył się naruszenia art. 10 ust. 1 lit. b Kodeksu Etyki Reklamy.
Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający, na podstawie art. 49 lit. b Regulaminu Rozpatrywania Skarg, postanowił skargę oddalić.
Zdania odrębne
Komunikat zawierający dwa nierozerwalnie funkcjonujące zdania: „Sprawdź VIN za darmo z autoDNA. Sprawdź VIN w autoDNA i zobacz co skrywa Twój pojazd” (pisownia oryginalna) wprowadza w błąd co do zakresu i rodzaju uzyskanych nieodpłatnie informacji na temat historii pojazdu, a więc narusza art. 10 pkt. 1 lit. b Kodeksu Etyki Reklamy. Przeciętny konsument po przeczytaniu ww. hasła ma prawo oczekiwać, że w ramach darmowej usługi zapozna się z ukrytymi informacjami na temat historii pojazdu (np. o szkodach i ich rodzaju, o usterkach, o przebytych naprawach). Z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że nieodpłatna usługa ogranicza się jedynie do prezentacji rodzaju informacji (mapy kategorii informacji) i liczby wpisów. Aby uzyskać dostęp do tych informacji i sprawdzić, co skrywa pojazd, należy uiścić opłatę.
Sylwia Jedyńska
Zgodnie z pkt. 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg, Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody, nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.
