Uchwała Nr ZO/110/24u z dnia 9 października 2024 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/091/24

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, w składzie:

 

• Sławomir Skowerski – przewodniczący
• Rafał Wiewiórski – członek
• Anna Żabczak – członkini

na posiedzeniu w dniu 9 października 2024 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/091/24, złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Carlsberg Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, w sprawie dotyczącej reklamy  produktów Brooklyn Brewery,

 

postanawia

 

skargę oddalić.

 

Uzasadnienie

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Carlsberg Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej także: „Skarżona”) stosowała reklamę piwa na portalu o tematyce finansowej www.wnp.pl.   

 

Zgodnie ze skargą:

 

Nawiguj do najbliższego sklepu.

 

Taka reklama nie powinna się ukazać na tle portalu finansowego i na tle artykułu o nadmiarze konsumpcji. Może to nie jest zakazane, ale jest nieetyczne. Kojarzenie reklamy alkoholu z finansami i dodatkowo z psychologią nadmiaru, umieszczanie reklamy alkoholu w takim kontekście jest nieetyczne, wprowadza w błąd, nadużywa zaufania i narusza zapis o należytej staranności.

 

Przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający zasady etyki reklamy w zakresie wskazanym w art. 2 ust. 1, art. 8, art. 10 ust. 1 Kodeksu Etyki Reklamy, art. 2 ust. 2 Załącznika 1 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Art. 2

1. Działania objęte postanowieniami Kodeksu będą wykonywane z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami, prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej oraz zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji.

 

Art. 8

Reklama nie może nadużywać zaufania odbiorcy, ani też wykorzystywać jego braku doświadczenia lub wiedzy.

 

Art. 10 ust. 1

1. Ponadto reklamy nie mogą wprowadzać w błąd jej odbiorców, w szczególności w odniesieniu do:
2. a) istotnych cech, w tym właściwości, składu, metody, daty produkcji, przydatności, ilości, pochodzenia (w tym geograficznego) reklamowanego produktu;
3. b) wartości produktu i jego rzeczywistej ceny oraz warunków płatności, w szczególności takich jak sprzedaż ratalna, leasing, sprzedaż na kredyt, sprzedaż okazyjna;
4. c) warunków dostawy, wymiany, zwrotu, napraw i konserwacji;
5. d) warunków niezgodności z umową i gwarancji
6. e) praw własności intelektualnej i przemysłowej, takich jak w szczególności patenty, nazwy, znaki towarowe oraz wzory przemysłowe i modele;
7. f) urzędowych zezwoleń lub atestów, nagród, medali i dyplomów;
8. g) zakresu świadczeń przedsiębiorcy na cele dobroczynne. h) określonych zalet produktu, jeżeli zaleta ta polega jedynie na zgodności z minimalnymi wymogami prawnymi

 

Art. 2 Załącznika 1

2. Reklama piwa powinna być zgodna z zasadami zawartymi w przepisach Kodeksu Etyki Reklamy oraz przepisach niniejszego Załącznika.

 

Skarżona, w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, przedstawiła stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 19 sierpnia 2024 r. i wyraziła wolę uczestnictwa w postępowaniu przed KER.

 

Skarżona wskazała, że reklama umieszczona została na www.wnp.pl – stronie internetowego serwisu informacyjnego, specjalizującego się w informacjach dotyczących przemysłu i gospodarki. Z zamieszczonego przez Skarżącego materiału wynika, że na zrzutach ekranu przedstawiono dwie butelki – piwo Brooklyn The Stonewall Inn Ipa oraz napój Brooklyn Special Effects Hoppy Lager. Po lewej stronie reklamy umieszczone były graficzne ostrzeżenia, informujące o przeznaczeniu produktów dla osób, które ukończyły 18 rok życia, o szkodliwości picia alkoholu w ciąży oraz o zakazie prowadzenia samochodu po spożyciu alkoholu.

 

Skarżący w ramach skargi zarzucił Skarżonej, że wystąpienie reklamy w serwisie internetowym wnp.pl oraz jej umiejscowienie przy artykule pt. „Konsumpcja uzależnia. Prof. Andrzej Leder: bez wstrząsu nie będzie zmiany” jest niezgodne z zasadami etyki. To umiejscowienie nie jest, zdaniem Skarżonej, sprzeczne z prawem i nie doprowadziło do naruszeń, które opisuje Skarżący.

 

Skarżona wskazała, że skarga jest bezzasadna z uwagi na zarzuty niepoparte argumentacją po stronie Skarżącego. Treść reklamy nie narusza norm powszechnie stanowionego prawa, a także norm Kodeksu Etyki Reklamy. Portal wnp.pl, z uwagi na zamieszczane treści, jest przeznaczony dla dorosłego odbiorcy. Dodatkowo, dostęp do większości artykułów wymaga uprzedniego zalogowania i wykupienia subskrypcji.

 

Artykuł nie porusza jakichkolwiek treści kontrowersyjnych, które mogłyby wywołać wzmożone emocje u ludzi. Pojawiające się w tytule hasło „Konsumpcja uzależnia” w sposób wyraźny odnosi się do konsumpcji dokonywanej przez społeczeństwo, co przejawia się w zakupach dóbr materialnych.

 

Skarżona zleciła realizację kampanii reklamowej podmiotowi profesjonalnie zajmującemu się zakupem powierzchni i czasu reklamowego na rzecz klientów – Initiative Media Warszawa sp. z o.o. Przekaz był reklamą programatyczną, co oznacza, że sprzedaż danej powierzchni reklamowej w celu wyświetlenia reklamy następowała w czasie rzeczywistym, w sposób zautomatyzowany, z wykorzystaniem dedykowanych algorytmów. Dom mediowy był zobowiązany przez Skarżoną do stosowania wszelkich najnowszych rozwiązań technologicznych z zakresu tzw. brand safety, co w dużym stopniu ogranicza możliwość wyświetlania reklamy na niepożądanej stronie internetowej lub w niepożądanym sąsiedztwie.

 

Niezrozumiałe jest, zdaniem Skarżonej, twierdzenie dotyczące wprowadzającego w błąd charakteru reklamy. Reklama miała formę przejrzystego, nieskomplikowanego baneru, przedstawiającego piwo oraz napój alkoholowy niebędący piwem, a także ostrzeżenia graficzne o przeznaczeniu alkoholu dla osób powyżej 18 roku życia, o szkodliwości picia alkoholu w ciąży i zakazie prowadzenia samochodu po spożyciu alkoholu. Reklama zawierała minimalną treść, nie sposób zatem, w ocenie Skarżonej, twierdzić, by nadużywała ona zaufanie odbiorcy bądź wprowadzała w błąd.

 

Skarżona wskazała, że zachowała w niniejszej sprawie należytą ostrożność, korzystając z profesjonalnych doradców, obligując ich do wykorzystania wszelkich narzędzi technologicznych, zapewniających odpowiednie umiejscowienie reklam. Równocześnie Skarżona nie miała wpływu na miejsce, w którym doszło do wyświetlenia reklamy.

 

Mając to na uwadze, Skarżona wniosła o oddalenie skargi z uwagi na brak naruszenia norm Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Obecna na posiedzeniu w dniu 9 października 2024 r. pełnomocniczka Skarżonej poparła dotychczas przedstawione stanowisko.

 

Zespół Orzekający ustalił, co następuje.

 

Skarżona reklama umieszczona została na stronie www.wnp.pl, obok artykułu pt. ,,Konsumpcja uzależnia. Prof. Andrzej Leder: bez wstrząsu nie będzie zmiany”. Na grafice przedstawione zostały dwa warianty produktów Brooklyn Brewery – Session Ipa 4,6% oraz wariant Alkohol Free Special Effects 0,4%. W lewym dolnym rogu zamieszczono grafiki, zakazujące spożycia alkoholu przez osoby poniżej 18 roku życia, kobiety w ciąży oraz zakazujące prowadzenia pojazdów po spożyciu alkoholu. W dolnej części baneru zamieszczono napis NAWIGUJ DO NAJBLIŻSZEGO SKLEPU AUCHAN. Sceneria tła nawiązywała do przestrzeni baru.

 

Data emisji reklamy została wskazana przez Skarżącego na dzień 13 czerwca 2024 r.

 

Zespół Orzekający zważył, co następuje.

 

W ocenie Zespołu Orzekającego (dalej także: „ZO”) skarżony przekaz nie narusza zasad etyki wyrażonych w Kodeksie Etyki Reklamy.

 

ZO podkreśla, że KER dokonuje oceny przekazu reklamowego na podstawie norm Kodeksu Etyki Reklamy. Ocena reklamy pod względem zgodności z prawem leży poza zakresem kognicji KER. Zgodnie z art. 1 ust. 3 Kodeksu Etyki Reklamy, Kodeks nie stanowi zbioru norm zastępujących bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa, a jedynie zawiera zbiór zasad nakładających na podmioty nim objęte dodatkowe ograniczenia, niezależnie od obowiązujących przepisów prawa.

 

Należy mieć na uwadze, że ocena reklamy zasadniczo winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).

 

W ocenie ZO umiejscowienie skarżonego przekazu w sąsiedztwie artykułu ,,Konsumpcja uzależnia. Prof. Andrzej Leder: bez wstrząsu nie będzie zmiany” nie stanowi działania niezgodnego z obowiązującymi zasadami etyki. Zdaniem ZO artykuł nie pozostaje w żaden sposób w związku ze spożywaniem piwa. Jest to wyłącznie publikacja o tematyce odnoszącej się do szeroko pojętej ekonomii, stanowiącej przedmiot zainteresowania portalu wnp.pl. Rzeczone uzależnienie odnosi się do zjawiska konsumpcji w rozumieniu nabywania dóbr i usług, nie natomiast spożywania alkoholu.

 

Artykuł nie odnosi się do treści w jakikolwiek sposób kontrowersyjnych, mogących mieć szczególne oddziaływanie na odbiorcę (przeciętnego konsumenta w niniejszej sprawie). W związku z tym umiejscowienie skarżonej reklamy w jego sąsiedztwie, nie wzbudza, w ocenie ZO, wątpliwości z punktu widzenia obowiązujących zasad etyki.

 

Tym samym KER nie dostrzega po stronie Skarżonej działań niezgodnych z normami Kodeksu Etyki Reklamy. Reklama nie wprowadza w błąd, nie nadużywa zaufania odbiorcy i została wyemitowana z zachowaniem należytej staranności.

 

Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający, na podstawie art. 49 lit. b Regulaminu Rozpatrywania Skarg, postanowił skargę oddalić.

Zdania odrębne

Brak.

Zgodnie z pkt. 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg, Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody, nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.