Uchwała Nr ZO/112/25o z dnia 10 grudnia 2025 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/197/25

Pobierz uchwałę (pdf)

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, w składzie:

 

  • Jacek Pawlak – przewodniczący
  • Agnieszka Przewoźnik – członkini
  • Aleksandra Wierzba – członkini

na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2025 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/197/25 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Foodcare sp. z o.o. z siedzibą w Zabierzowie w sprawie dotyczącej reklamy produktu Black, dokonał oceny skarżonego przekazu reklamowego.

OPINIA – OCENA PRZEKAZU REKLAMOWEGO

Działając w interesie publicznym i w zakresie doświadczeń wyniesionych ze współpracy z organizacjami konsumenckimi, Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a także organizacjami promującymi standardy rynku reklamy w innych krajach, jak i na poziomie międzynarodowym (w tym The European Advertising Standards Alliance EASA) oraz mając na celu ochronę interesów konsumentów, Komisja Etyki Reklamy dokonała analizy przedstawionego przekazu reklamowego pod kątem zgodności z powszechnie przyjętymi zasadami etyki oraz dobrymi praktykami rynkowymi. 

 

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Foodcare sp. z o.o. z siedzibą w Zabierzowie (dalej także: „Skarżona”) stosuje reklamę niezgodną z zasadami etyki.

 

Zgodnie ze skargą:

 

Reklama przedstawia dwie osoby, które się biją, jedna z nich ma coś przypominającego białą broń. Normalnie bym nie zwrócił na to uwagi gdyby nie fakt, że mój dwuletni syn powiedział „patrz tata, panowie się biją„.

 

Przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający zasady etyki reklamy w zakresie wskazanym w art. 2 ust. 1, art. 5 oraz art. 6 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Art. 2

  1. Działania objęte postanowieniami Kodeksu będą wykonywane z należytą starannością, zgodnie z

dobrymi obyczajami, prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej oraz zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji.

[…]

 

Art. 5

Reklamy nie mogą zawierać elementów, które zachęcają do aktów przemocy, w tym mowy nienawiści.

 

Art. 6

Bez uzasadnionej konieczności powodowanej np. względami społecznymi i profilaktyką, reklamy nie mogą motywować do zakupu produktu poprzez wykorzystywanie zdarzeń losowych, wywoływanie lęku lub poczucia strachu.

 

Skarżona nie przedstawiła stanowiska w sprawie.

 

W obliczu nieustosunkowania się Skarżonej do treści skargi oraz braku wzięcia udziału w posiedzeniu Zespół Orzekający podjął uchwałę w formie opinii oceniającej skarżony przekaz na podstawie ogólnie przyjętych norm etycznych na podstawie art. 34 Regulaminu Rozpatrywania Skarg.

 

Zespół Orzekający uznał, że skarżony przekaz narusza ogólnie przyjęte normy etyczne.

 

Na podstawie przekazanego przez Skarżącego materiału dowodowego (zdjęcie), Zespół Orzekający (dalej także: „ZO”) ustalił, że skarżona reklama miała formę zewnętrznego billboardu umieszczonego w Warszawie. Przekaz zawierał uproszczoną grafikę przedstawiającą dwie osoby na czarnym tle. Jeden z bohaterów znajdował się w pozie sugerującej kopniecie drugiej osoby posiadającej białą broń. Poniżej umieszczono hasło ,,EFEKT BLACK” i wizerunek puszki napoju Black.

 

W ocenie ZO zastosowany przekaz może budzić skojarzenia z przemocą lub agresywną dominacją fizyczną. Osoba nieuzbrojona (w domyśle – po wypiciu napoju Black) ma zadać celny cios nogą osobie uzbrojonej w miecz lub inną podobną broń. W zestawieniu z hasłem „efekt Black” może to sugerować dodatkową moc, siłę, ale także przemoc i agresję. Tego rodzaju skojarzenie wzmacnia odbiór reklamy jako komunikatu odwołującego się do walki i brutalnej konfrontacji. Jednocześnie z samej treści reklamy nie wynika w sposób jednoznaczny, iż przedstawiona scena stanowi nawiązanie do sztuk walki lub konwencji sportowej. Taka interpretacja wymagałaby znajomości całej kampanii reklamowej „Efekt Black”, do czego odbiorca – przeciętny konsument nie jest zobowiązany.

 

Zespół Orzekający podkreśla, że reklama funkcjonująca w przestrzeni publicznej powinna być oceniana z perspektywy jej odbiorcy, w tym również dzieci, które mogą mieć z nią styczność. W tym kontekście eksponowanie scen sugerujących przemoc fizyczną, bez wyraźnego i jednoznacznego uzasadnienia, narusza zasady dobrych obyczajów i odpowiedzialności społecznej.

Należy podkreślić, że ocena reklamy dokonywana jest ad casum – z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, z chwili stosowania skarżonego przekazu oraz w zakresie określonym w skardze.

 

W związku z powyższym, mając na uwadze treść skargi, Zespół Orzekający ocenił przedmiotową reklamę jak w osnowie.

 

W razie jakichkolwiek dodatkowych pytań prosimy o kierowanie ich do Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy w sposób wskazany na naszej stronie internetowej www.radareklamy.pl. Postaramy się udzielić wszelkich możliwych informacji oraz porad mogących zagwarantować najwyższe standardy etyczne oraz przestrzeganie dobrych praktyk rynkowych na rynku reklamowym w Polsce. 

 

Zdania odrębne

 

Brak.

 

Zgodnie z pkt. 58 w zw. z art. 34 Regulaminu Rozpatrywania Skarg Skarżący może odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.