Uchwała Nr ZO/113/26u z dnia 15 lipca 2026 rokuZespołu Orzekającegow sprawie o sygn.: KER/084/26

Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, w składzie:

• Agnieszka Krajnik – członkini
• Jaromir Sroga – członek
• Teresa Wierzbowska – przewodnicząca

na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2026 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/084/26 złożonej na podstawie pkt 12 Regulaminu Rozpatrywania Skarg przez konsumenta (dane w aktach sprawy) przeciwko Janowi Gajosowi, prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Jan Gajos Consulting z siedzibą w Krakowie, w sprawie dotyczącej reklamy bezpłatnego szkolenia online z zakresu wykorzystania sztucznej inteligencji w pracy,

postanawia

skargę oddalić.

Uzasadnienie

W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) konsument (dalej także: „Skarżący”) wskazał, że Jan Gajos, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Jan Gajos Consulting z siedzibą w Krakowie (dalej także: „Skarżony”), stosował nieetyczną reklamę bezpłatnego szkolenia online z zakresu wykorzystania sztucznej inteligencji w pracy w serwisie YouTube.

Zgodnie ze skargą:

Reklama nie powołuje się na żadne konkretne badania, co może manipulować konsumentem.

Na podstawie treści skargi przekaz został zakwalifikowany jako potencjalnie naruszający normy Kodeksu Etyki Reklamy wywiedzione w szczególności z postanowienia art. 10 ust. 1 i 2 Kodeksu Etyki Reklamy.

 

Art. 10

1. Ponadto reklamy nie mogą wprowadzać w błąd jej odbiorców, w szczególności w odniesieniu do:
2. a) istotnych cech, w tym właściwości, składu, metody, daty produkcji, przydatności, ilości, pochodzenia (w tym geograficznego) reklamowanego produktu;
3. b) wartości produktu i jego rzeczywistej ceny oraz warunków płatności, w szczególności takich jak sprzedaż ratalna, leasing, sprzedaż na kredyt, sprzedaż okazyjna;
4. c) warunków dostawy, wymiany, zwrotu, napraw i konserwacji;
5. d) warunków niezgodności z umową i gwarancji;
6. e) praw własności intelektualnej i przemysłowej, takich jak w szczególności patenty, nazwy, znaki towarowe oraz wzory przemysłowe i modele;
7. f) urzędowych zezwoleń lub atestów, nagród, medali i dyplomów;
8. g) zakresu świadczeń przedsiębiorcy na cele dobroczynne;
9. h) określonych zalet produktu, jeżeli zaleta ta polega jedynie na zgodności z minimalnymi wymogami prawnymi.
10. Użyte w reklamie dane oraz nieobjęte tym pojęciem w rozumieniu Kodeksu terminy naukowe, cytaty z publikacji technicznych lub naukowych muszą wskazywać źródło oraz nie mogą być używane w sposób wprowadzający w błąd. Dane muszą być prezentowane w sposób poprawny metodologicznie. Prezentacja danych statystycznych musi w szczególności uwzględniać reguły wnioskowania statystycznego, w tym zjawiska błędu statystycznego.

Skarżony w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy przedstawił stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 28 maja 2026 r.

Skarżony wskazał, że reklama promowała bezpłatne szkolenie online dotyczące praktycznego wykorzystania sztucznej inteligencji w pracy. Podane w niej wartości 77% i 70% nie zostały sformułowane na potrzeby reklamy, lecz pochodziły z publicznie dostępnych raportów branżowych EY i PwC.

Skarżony wyjaśnił, że informacja dotycząca 77% organizacji pochodziła z trzeciej edycji raportu EY „Jak polskie firmy wdrażają AI?”. Badanie zostało przeprowadzone przez CubeResearch na próbie 497 polskich średnich i dużych przedsiębiorstw w czwartym kwartale 2025 r. Zgodnie z raportem 77% badanych organizacji planowało zwiększyć wydatki na narzędzia AI w ciągu najbliższych 18 miesięcy, przy czym co trzecia – znacząco.

Z kolei informacja dotycząca prawie 70% organizacji pochodziła z raportu PwC „Gotowi na sztuczną inteligencję. Oczekiwania polskich konsumentów i firm”, opublikowanego w dniu 9 października 2024 r. Badanie objęło 115 polskich firm i wykazało, że prawie 70% organizacji nie przeprowadziło analizy kompetencji pracowników zaangażowanych w rozwój sztucznej inteligencji.

Zdaniem Skarżonego przekaz opierał się zatem na rzetelnych i weryfikowalnych danych branżowych. Raporty są publicznie dostępne, bezpłatne i indeksowane przez wyszukiwarki internetowe, a ich wydawcami są renomowane firmy doradcze. Reklama nie zawierała informacji fałszywych ani zmyślonych, zaś jej zasadnicze przesłanie o zwiększaniu nakładów na sztuczną inteligencję przy jednoczesnym niedostatecznym przygotowaniu kadr odpowiadało wnioskom z obu raportów.

Skarżony zwrócił również uwagę, że reklama miała postać kilkudziesięciosekundowego materiału YouTube Shorts. Ze względu na techniczne ograniczenia czasowe i wizualne w tego rodzaju formacie nie umieszcza się na ekranie pełnych przypisów bibliograficznych. Podkreślił jednak, że obie wartości liczbowe mogły zostać zweryfikowane w publicznie dostępnych materiałach źródłowych.

Mając na uwadze powyższe, Skarżony wniósł o oddalenie skargi.

Zespół Orzekający ustalił, co następuje.

Kwestionowany przekaz miał formę trwającego około 29 sekund materiału YouTube Shorts. W reklamie występuje mężczyzna zwracający się bezpośrednio do odbiorcy. Jego wypowiedziom towarzyszą napisy oraz krótkie ujęcia odnoszące się do sztucznej inteligencji, wydatków, upływu czasu, szkolenia i pracy.

W reklamie wskazano:

Aż 77% polskich firm planuje znacząco zwiększyć wydatki na sztuczną inteligencję w ciągu najbliższych 18 miesięcy. Ale uwaga, 70% z nich w ogóle nie sprawdziło, czy ich pracownicy są na to gotowi. Rozumiesz, co to oznacza? Rynek desperacko szuka ludzi, którzy potrafią ułożyć AI w sprawny system. Chcesz być tą osobą? Dołącz do darmowego szkolenia w najbliższą środę o 19:00. Pokażę ci, jak oszczędzić godziny pracy i zyskać potężną przewagę.

Zgodnie z oświadczeniem Skarżącego reklama została wyemitowana w dniu 25 kwietnia 2026 r.

Zespół Orzekający zważył, co następuje.

W ocenie Zespołu Orzekającego (dalej także: „ZO”) skarżony przekaz nie narusza zasad etyki wyrażonych w Kodeksie Etyki Reklamy.

Należy mieć na uwadze, iż ocena reklamy zasadniczo winna być dokonywana z perspektywy odbiorcy reklamy, jakim jest przeciętny konsument. Przeciętnym konsumentem jest konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie reklamy lub na produkt, którego reklama dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 3 lit. h Kodeksu Etyki Reklamy).

Kwestionowane wartości procentowe nie odnoszą się do cech, jakości, skuteczności, programu ani wartości reklamowanego szkolenia. Opisują one ogólne tendencje dotyczące planowanych wydatków polskich przedsiębiorstw na sztuczną inteligencję oraz stopnia przygotowania pracowników do korzystania z tej technologii. Stanowią zatem tło rynkowe dla zaproszenia na bezpłatne szkolenie, a nie twierdzenia dotyczące samej reklamowanej oferty.

Przeciętny konsument nie odczyta wskazanych danych jako zapewnienia, że udział w szkoleniu gwarantuje określony rezultat, poziom kompetencji czy pozycję zawodową. Reklama nie przypisuje również szkoleniu cech wynikających z przywołanych statystyk ani nie sugeruje, że badania EY lub PwC dotyczyły oferty Skarżonego. Nie zachodzi zatem ryzyko, że odbiorca wyrobi sobie na podstawie tych danych mylne przekonanie o właściwościach reklamowanego szkolenia.

Skarżony wskazał w toku postępowania raporty, z których zaczerpnął przedstawione informacje, wraz z opisem badań i odnośnikami do publicznie dostępnych materiałów. Sam fakt, że w krótkim materiale wideo nie zamieszczono pełnych oznaczeń bibliograficznych, nie jest w okolicznościach niniejszej sprawy wystarczający do stwierdzenia naruszenia art. 10 ust. 2 Kodeksu Etyki Reklamy. Z przekazu nie wynika, aby dane pochodziły z badań własnych Skarżonego, a ich wykorzystanie nie prowadzi do przypisania szkoleniu właściwości, których ono nie posiada.

ZO uwzględnił przy tym całość przekazu i jego krótką formę. Dane statystyczne służą w reklamie wyłącznie zarysowaniu kontekstu rosnącego zainteresowania sztuczną inteligencją i zapotrzebowania na kompetencje w tym obszarze. W konsekwencji nie wpływają one na ocenę warunków ani istotnych cech reklamowanej oferty w sposób mogący wprowadzić przeciętnego konsumenta w błąd.

Z przyczyn wskazanych powyżej Zespół Orzekający nie dopatrzył się naruszenia art. 10 ust. 1 i 2 Kodeksu Etyki Reklamy.

Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający, na podstawie art. 49 lit. b Regulaminu Rozpatrywania Skarg, postanowił skargę oddalić.

Zdania odrębne

Brak.

Zgodnie z pkt. 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg, Strony mogą odwoływać się od Uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia Uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody, nieznane Zespołowi Orzekającemu w dacie podjęcia Uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.