UCHWAŁY
Uchwała Nr ZO/176/24u z dnia 18 grudnia 2024 roku Zespołu Orzekającego w sprawie o sygn.: KER/152/24 B2B
Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, działającej przy Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy,
w składzie:
- Beata Dziwulska – przewodnicząca
- Maciej Lissowski – członek
- Wojciech Piwocki – członek
na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2024 roku, po rozpatrzeniu skargi o sygnaturze akt KER/152/24 B2B złożonej przez Fundację Pomocy Ofiarom Wypadków Drogowych Amber z siedzibą w Łodzi przeciwko Kompania Piwowarska S.A. z siedzibą w Poznaniu w sprawie dotyczącej reklamy piwa marki Lech,
postanawia
skargę oddalić.
Uzasadnienie
W skardze skierowanej do Komisji Etyki Reklamy (dalej także: „KER”) Fundacja Pomocy Ofiarom Wypadków Drogowych Amber z siedzibą w Łodzi (dalej: „Skarżący”, ,,Fundacja”) wskazała, że Kompania Piwowarska S.A. z siedzibą w Poznaniu (dalej: „Skarżona”, „Kompania Piwowarska”) stosuje reklamę zachęcającą do nieodpowiedzialnego spożycia alkoholu.
Skarżąca wskazała, co następuje.
Reklama narusza art. 13 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi:
- Zabrania się na obszarze kraju reklamy i promocji napojów alkoholowych, z wyjątkiem piwa, którego reklama i promocja jest dozwolona, pod warunkiem że:
3) nie łączy spożywania alkoholu ze sprawnością fizyczną bądź kierowaniem pojazdami;
Reklama jednoznacznie zachęca do picia piwa i wsiadania do samochodu. Reklama zachęca również do robienia sobie zdjęć z samochodem i ,,wyluzowania się” z piwem Lech obok lub w samochodzie (organizatorzy nazwali miejsce, w którym była ta reklama ,,miasteczkiem Luzu”). Marka chwali się w czasie festiwalu oraz po (w internecie), że młodzi ludzie mogą pić piwo Lech i być wyluzowani przy samochodzie. Sprzedawcy tego piwa zachęcali kupujących do wsiadania do samochodu i robienia sobie zdjęć.
Ponadto, na festiwalu było bardzo dużo dzieci, tym bardziej oburzające jest pokazywanie dzieciom samochodu obok piwa.
W odpowiedzi na wezwanie KER do wskazania naruszonych postanowień Kodeksu Etyki Reklamy, Skarżona wskazała:
Art. 19
W reklamie produktów, które w przypadku normalnego użytkowania stwarzają realne niebezpieczeństwo należy w czytelny sposób i wyrażony prostym językiem informować o potencjalnym niebezpieczeństwie związanym z ich używaniem.
Art. 23
Reklama skierowana do dzieci lub młodzieży nie może zawierać treści stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa.
Art. 25
Reklamy skierowane do dzieci lub młodzieży muszą uwzględniać stopień ich rozwoju oraz nie mogą zagrażać ich fizycznemu i psychicznemu dobrostanowi lub dalszemu moralnemu rozwojowi.
Art. 26
Reklamy skierowane do dzieci lub młodzieży nie mogą zawierać przekazu, że posiadanie lub używanie produktu zapewni im przewagę społeczną lub psychologiczną nad innymi albo nieposiadanie tego produktu odniesie skutek przeciwny.
Art. 30
Zarówno reklamy, jak i produkty dla dzieci lub młodzieży muszą, jeśli względy bezpieczeństwa tego wymagają, posiadać wyraźne informacje, dla jakiej grupy wiekowej produkt jest przeznaczony.
Skarżona w odpowiedzi na zawiadomienie Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy przedstawiła stanowisko w sprawie w korespondencji z dnia 23 września 2024 r. i wyraziła wolę uczestnictwa w postępowaniu przed KER.
Przytaczając treść odpowiedzi Kompanii Piwowarskiej z dnia 23 września 2024 r., Skarżona wskazała jak niżej.
Zgodnie z art. 13(1) ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Ustawa), reklama piwa, a w tym także piwa jest w Polsce dozwolona i w praktyce nie budzi to jakichkolwiek wątpliwości.
Od zasady wolności reklamy piwa Ustawa przewiduje następujący wyjątek:
Art. 131
- Zabrania się na obszarze kraju reklamy i promocji napojów alkoholowych, z wyjątkiem piwa, którego reklama i promocja jest dozwolona, pod warunkiem że:
…
3) nie łączy spożywania alkoholu ze sprawnością fizyczną bądź kierowaniem pojazdami;
Z zacytowanego powyżej przepisu Ustawy wyraźnie wynika, że zakazana jest taka reklama piwa, która łączy spożywanie piwa będącego napojem alkoholowym z kierowaniem pojazdem.
W związku z powyższym nie powinno budzić wątpliwości, że nie może naruszyć tej normy przekaz marketingowy/relacja, które pokazują samochód będący wyłącznie elementem scenografii strefy Lecha na festiwalu Tauron Nowa Muzyka, służący do wspólnych fotografii uczestników festiwalu z hasłem w tle – Łap Chwile. Na materiałach wskazanych przez Skarżącego tylko jedna osoba, na drugim planie, ma prawdopodobnie w dłoni kubek z piwem, chociaż jest to słabo widoczne i nie jest jednoznaczne. Nikt z pozostałych osób, a w szczególności siedzących za kierownica nie pije piwa. Należy dodać że przedmiotowy samochód był wyłącznie atrapą, bez silnika i innych podzespołów, a działały w nim jedynie światła. Jego obecność nawiązywała do przestrzeni miejskiej i lata (kabriolet), a na jego przedniej szybie była prezentowana wyłącznie nazwa festiwalu. Piwo nie było sprzedawane ani podawane w tym samochodzie i wbrew twierdzeniom Skarżącego nikt w strefie Lecha nie namawiał uczestników do jazdy samochodem pod wpływem alkoholu albo do wykonywania fotografii sugerujących tak skrajnie nieodpowiedzialne zachowania. Sprzedaż piwa odbywała się w innym, wydzielonym w tym celu miejscu, zgodnie z uzyskanym pozwoleniem na sprzedaż piwa do spożycia na miejscu na festiwalu.
Z tych samych powodów nie można się zgodzić, iż przedmiotowe materiały i scenografia strefy Lecha na festiwalu naruszyła normy etyczne Kodeksu. Obrazy wskazane przez Skarżącą nie zawierają żadnej treści nieodpowiedzialnej. Nikt nie pije piwa za kierownicą samochodu – atrapy, a także w jego otoczeniu, nikt nie zachowuje się nieodpowiedzialnie, nikt nie jest nietrzeźwy, nikt nie jest wyluzowany z powodu wypicia piwa. Takich treści nie znajdziemy w przedmiotowym materiale i nie występowały one w praktyce w trakcie trwania festiwalu.
Reklama i promocja piwa w Polsce jest dozwolona w tym także w przestrzeni festiwalowej, w której znajdowała się strefa Lecha i materiały dotyczące marki. Strefy gastronomiczne, w tym strefy z piwem są typowym elementem krajobrazu plenerowych imprez muzycznych.
Scenografia strefy Lecha nie zawierała jakichkolwiek treści kierowanych do małoletnich oraz obrazów dla nich atrakcyjnych. Osoby widoczne na fotografiach są dorosłe, a pomyłka w tym zakresie jest wykluczona.
Samo umieszczenie reklamy lub znaków towarowych piwa w przestrzeni ogólnodostępnej (tj. dostępnej potencjalnie również dla małoletnich) nie jest równoznaczne ze skierowaniem jej do osób małoletnich. Odmienne stanowisko wiązałoby się z zakazem jakiejkolwiek reklamy piwa w telewizji, Internecie czy też na tradycyjnych nośnikach reklamowych (np. na plakatach, billboardach) z uwagi na fakt, iż potencjalnymi (przypadkowymi) jej odbiorcami mogą być małoletni.
Z powyższych względów normy Kodeksu Etyki Reklamy i normy prawne nie zostały naruszone w jakimkolwiek zakresie, a skarga złożona w niniejszej sprawie powinna zostać oddalona.
Uchwała została podjęta na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2024 roku w obecni przedstawicieli Stron.
Zespół Orzekający ustalił, co następuje.
Skarżona w ramach promocji piwa ,Lech stworzyła atrapę samochodu, który prezentowany był na tle hasła kampanii ,,Łap chwile”. Promocja miała miejsce na festiwalu Tauron Nowa Muzyka Katowice 2024 w wyodrębnionej strefie marki Lech.
Z załączonego przez Fundację materiału wynika, że uczestnicy festiwalu robili sobie zdjęcia w samochodzie, które następnie zostały umieszczone na mediach społecznościowych.
Zespół Orzekający zważył, co następuje.
Zarzuty Skarżącej zasadzają się naruszeniu przez Skarżoną przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz postanowień Kodeksu Etyki Reklamy poprzez na godzenie w szeroko pojęty dobrostan konsumentów, w szczególności dzieci i młodzieży polegający na łączeniu spożywania alkoholu z kierowaniem pojazdami oraz wywoływaniu przez reklamę skojarzeń z relaksem lub wypoczynkiem.
Należy podkreślić, że ocena reklamy pod względem zgodności z prawem leży poza zakresem kognicji KER. Tym samym tut. Zespół Orzekający (dalej także: „ZO”) nie jest właściwy do oceny, czy reklama naruszyła przepisy ww. ustawy.
W odniesieniu zaś do wskazanych przez Skarżoną postanowień Kodeksu Etyki Reklamy ZO nie dopatrzył się zasadności sformułowanych przez nią zarzutów.
Wskazane przez Skarżącą naruszone postanowienia Kodeksu Etyki Reklamy z zakresu godzenia w dobrostan dzieci i młodzieży (art. 23, art. 25, art. 26, art. 30) nie mają zastosowania w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 9 Załącznika nr 1 do Kodeksu reklama piwa nie może być w jakikolwiek sposób, ani poprzez jej treść, ani poprzez sposób przekazu, skierowana do osób poniżej 18 roku życia. W tym zakresie w stosunku do reklamy piwa nie obowiązuje treść Rozdziału IV „Reklama skierowana do dzieci i młodzieży”. Norma wskazanego zaś przez Skarżoną art. 19 Kodeksu Etyki Reklamy dotyczy obowiązku informacyjnego reklamodawcy w zakresie wskazania na niebezpieczeństwo reklamowanego produktu, co nie znajduje zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy.
Mając na względzie powyższe, Zespół Orzekający na podstawie art. 49 pkt b Regulaminu Rozpatrywania Skarg postanowił skargę oddalić.
Zdanie odrębne
Brak.
Zgodnie z pkt. 58 Regulaminu Rozpatrywania Skarg, Strony mogą odwoływać się od uchwały Zespołu Orzekającego w terminie dziesięciu dni od doręczenia uchwały. Podstawę odwołania mogą stanowić wyłącznie nowe fakty i dowody, nieznane zainteresowanej Stronie w dacie podjęcia przez Zespół Orzekający uchwały, od której Strona wnosi odwołanie.
